ရခုိင္ျပည္နယ္မွ ဆီထြက္သီးႏွံမ်ား
စားသုံးဆီမ်ားအနက္ ေျမပဲဆီ၊ ႏွမ္းဆီႏွင့္မုံညင္းဆီမ်ားမွာ စားသုံးသူ တုိ႔အႀကဳိက္ျဖစ္ၾကသည္။ ျပည္တြင္း မွာပင္ စုိက္ပ်ဳိး ထုတ္လုပ္ၾကျခင္းျဖစ္ သည္။ စားအုန္းဆီကေတာ့ ျပည္ပ မွ ဝင္လာသည့္ စားသုံးဆီျဖစ္သည္။ စားအုန္းဆီမွာေစ်းသက္သာသျဖင့္ စားသုံးဆီေလာကတြင္ မင္းမူေနရာ ယူထားသည္မွာၾကာၿပီ။ ဆီဆုိတာက လည္း ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြး စားသုံး တတ္ၾက သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူတစ္ဦး တစ္ႏွစ္ဆီစားသုံးမႈမွာ ၁ဝ ကီလုိရွိေၾကာင္းသိရွိရသည္။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံတြင္ လူဦးေရ ၅၉ သန္းခန္႔ရွိ ရာ တစ္ႏွစ္အတြက္ စားသုံးဆီ လုိ အပ္ခ်က္မွာ တန္ခ်ိန္ ၅.၉ သိန္းရွိ ေနေၾကာင္း စစ္တမ္းမ်ားအရ သိရ သည္။ ထုိ႔အျပင္ စားေသာက္ဆုိင္ မ်ား၊ စက္မႈသုံးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လည္း ဆီတန္ခ်ိန္ သုံးသိန္းခန္႔လုိ အပ္ေၾကာင္းဆုိသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ စားသုံးဆီလုိအပ္ခ်က္မွာ တစ္ႏွစ္ တန္ခ်ိန္ ေျခာက္သိန္းဝန္းက်င္ခန္႔ ရွိေနေၾကာင္းသိရသည္။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံတြင္ စားသုံးဆီအတြက္ ဆီထြက္ သီးႏွံမ်ားကုိ စုိက္ပ်ဳိးေနၾကသည္။ ေျမပဲ၊ ႏွမ္း၊ မုန္ညင္းႏွင့္ ေနၾကာ စသည္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ျပည္တြင္း စားသုံးရန္အတြက္ လုံ ေလာက္ျခင္းမရွိေသး။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျပည္ပမွ မွာယူစားသုံးေနၾကရသည္။
ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္လည္း စား သုံးဆီ လုိအပ္ခ်က္အတြက္ ေျမပဲ၊ ႏွမ္း၊ မုန္ညင္း စသည္မ်ား စုိက္ ပ်ဳိးလ်က္ရွိၾက သည္။ ေနၾကာစုိက္ ပ်ဳိးမႈမွာေတာ့ နည္းပါးေသးသည္။ ေနၾကာဆီ စားသုံးမႈလည္း မရွိၾက ေသး။ ေနၾကာဆီကို ေရာဆီအျဖစ္ သာအသုံးျပဳလ်က္ ရွိေနၾကသည္။ ေျပာရမည္ဆုိလွ်င္ ေနၾကာဆီသည္ စားအုန္းဆီျဖစ္လုိက္၊ ေျမပဲဆီ ျဖစ္လုိက္ႏွင့္ အသြင္ေျပာင္း ဆီလည္း ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ေျမပဲႏွင့္ အလြမ္းသင့္သည့္ဆီလည္း ျဖစ္သည္။
ႏွမ္းကုိ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေဒသ အႏွံ႕တြင္ စုိက္ပ်ဳိးၾကသည္။ အထူး သျဖင့္ အမ္းၿမဳိ႕နယ္ ေတာင္ေပၚ ေဒသ မ်ားတြင္ စုိက္ပ်ဳိးမႈ မ်ားျပားသည္။ အမ္းမွ ႏွမ္းဆီမ်ားကုိ ႐ုိးမအေရွ႕သုိ႔ တင္ပုိ႔မႈမ်ားရွိခဲ့ဖူးသည္။ ရခုိင္ျပည္ နယ္အတြင္းက ေက်ာက္ေတာ္ၿမဳိ႕ မွာ ႏွမ္း ၊ ေျမပဲ ကုန္သြယ္ေရးျဖင့္ ထင္ရွားသည့္ ၿမဳိ႕ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ႏွမ္းကုိ ေက်ာက္ေတာ္ၿမဳိ႕နယ္မွ ေျပာပေလာက္ေအာင္ ရရွိႏုိင္ျခင္း မရွိ။ ေက်ာက္ေတာ္အထက္ပုိင္း၊ ကုလား တန္ျမစ္ဖ်ားပုိင္း၊ ခ်င္းျပည္နယ္ ေတာင္ေပၚေဒသမ်ားမွသာ ရရွိသည္။ ရခုိင္ေဒသ တြင္ ႏွမ္းဆီကုိ မစားရတာ ၾကာၿပီ။ ႏွမ္းမွာ အိပ္စ္ပုိ႔ ဝယ္လက္ မ်ားရွိ၍ ဆီႀကိတ္ခြဲျခင္းမရွိဘဲ ႐ုိးမ အေရွ႕ေဒသမ်ားသုိ႔ တင္ပုိ႔ေရာင္းခ် ေနၾကသည္။ စစ္ေတြ-ရန္ကုန္ ကား လမ္းမႀကီးေၾကာင့္ သြားလမ္းသာ လာ၍ လာလမ္းလြယ္ကူၿပီး ရခုိင္ ေဒသမွ ႏွမ္း မ်ားကုိ မေကြးသုိ႔၊ မႏၲ ေလးသုိ႔၊ ျပည္သုိ႔ ကားမ်ားျဖင့္ တင္ပုိ႔ ေရာင္းခ်ၾကရသည္။ အမ္းေဒသမွ ႏွမ္း မ်ားကုိလည္း ႐ုိးမ အေရွ႕သုိ႔ အစဥ္အလာအားျဖင့္ တင္ပုိ႔ေရာင္း ခ်ေနျခင္းျဖစ္ရာ ယခုကဲ့သုိ႔ လမ္း ပန္းဆက္သြယ္ေရး လြယ္ကူလာ သည့္အခ်ိန္တြင္ ပုိမုိ၍ တင္ပုိ႔ ျဖစ္ေန ၾကေၾကာင္းသိရသည္။ ႏွမ္းဆီကုိ အနည္းအက်ဥ္းမွ်သာ ႀကိတ္ခြဲေရာင္း ခ်သျဖင့္ ဆုိင္ေပၚတင္ ေရာင္းခ်သည္ ကုိမေတြ႕ရ။
ေျမပဲကုိ ေက်ာက္ေတာ္၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ ေတာင္ကုတ္၊ သံတြဲ၊ ဂြႏွင့္ ရေသ့ေတာင္ၿမဳိ႕နယ္မ်ားတြင္ စုိက္ပ်ဳိး ၾကသည္။ ေက်ာက္ေတာ္ အထက္ပုိင္း ပလက္ဝၿမဳိ႕နယ္တြင္ လည္း စုိက္ပ်ဳိးၾကရာ ေက်ာက္ေတာ္ သုိ႔ တင္ပုိ႔ေရာင္းခ်ေလ့ရွိသည္။ ဂြ၊ သံတြဲ၊ ေတာင္ကုတ္မွ ေျမပဲဆန္ မ်ားကို ထုတ္၍ ႐ုိးမအေရွ႕သုိ႔ တင္ပုိ႔ ေလ့ရွိၾကသည္။ ထုိေဒသတြင္ ဆီ ႀကိတ္ခြဲမႈနည္းပါးသည္။ ရခုိင္ေဒသတြင္ ေျမပဲဆီကုိ အစားမ်ားၾကသည္။ တုိးခ်ဲ႕စုိက္ပ်ဳိးလာၾကသည္ကုိလည္း ေတြ႕ရသည္။ ယခင္ ေဆးရြက္ႀကီး စုိက္ခင္း မ်ားတြင္ေဆးရြက္ႀကီးအစား ေျမပဲကုိ စုိက္ပ်ဳိးလာၾကသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။ ရေသ့ေတာင္ၿမဳိ႕နယ္ မယူကမ္း (မယူေတာင္ တန္း ေတာင္ ဘက္)ပင္လယ္ကမ္းစပ္ေနရာမ်ားတြင္ လည္း အမ်ားအျပား စုိက္ပ်ဳိးလာ ၾကသည္။ ယခင္က င႐ုတ္ကုိ စုိက္ ပ်ဳိးၾက ရာမွ ေျပာင္းလဲ စုိက္ပ်ဳိးလာ ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အဆုိပါေဒသမ်ား တြင္ ေျမပဲဆန္ကုိထုတ္ယူၿပီး စစ္ေတြ ဆီစက္မ်ားသုိ႔ လာေရာက္ေရာင္းခ် လ်က္ရွိေနၾကသည္။ ေျမပဲဆီမွာ ေစ်း ႀကီးျမင့္သျဖင့္ ေျမပဲဆီစစ္စစ္ကေတာ့ နည္းနည္း ရွားပါးလိမ့္မည္ဟု ဆုိ သည္။ လုိအပ္လွ်င္ လုိအပ္သလုိ ေျမ ပဲဆီတြင္ စားအုန္းဆီ အနည္း အက်ဥ္း ေရာတာေတြ ရွိေနသည္။ ထုိ႔အတူ ေနၾကာ ဆီကုိလည္း အသင့္ အတင့္ေရာေရာင္းၾကသည္ဟုဆုိသည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာ ခ႐ုိင္ႏွင့္ စစ္ေတြ ခ႐ုိင္ေဒသမ်ား သုိ႔ ေျမပဲဆီ မ်ားကို မႏၲေလး၊ မေကြး၊ ျပည္ႏွင့္ ရန္ကုန္မွ ဆီမ်ား ဝင္လာတတ္ ေၾကာင္းသိရသည္။ ေပပါမ်ားျဖင့္ ဝင္လာတတ္ သည္။ ရခုိင္ေဒသ၏ ဆီအုိးဟုဆုိရသည့္ေဒသမွာ ေက်ာက္ ေတာ္ၿမဳိ႕နယ္ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ လုံေလာက္ျခင္းမရွိ။
မုန္ညင္းဆီမွာ စားသုံးဆီ ေစ်း ကြက္တြင္ ေစ်းအနိမ့္ဆုံး ျဖစ္သည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္ေဒသအခ်ဳိ႕တြင္ မုန္ညင္း ကုိစုိက္ပ်ဳိးလ်က္ ရွိေသာ္လည္း လုံေလာက္ျခင္း မရွိ။ မုန္ညင္း ဆီကုိ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာၿမဳိ႕နယ္ မ်ားတြင္ အမ်ားဆုံး စားသုံးေလ့ရွိ ၾကသည္။ မလုံေလာက္၍ မႏၲေလး ဆီစက္မ်ားမွ ေပပါမ်ားျဖင့္ မွာယူ ၾကရသည္။ မုန္ညင္းဆီကုိ မြတ္စ လင္ လူမ်ဳိးတုိ႔ စားသုံးမႈမ်ားျပား ေၾကာင္းသိရသည္။ မုန္ညင္းဆီမွာ အသားဟင္းခ်က္ရာတြင္ သုံးပါက ေလးေလးပင္ပင္ ေစးေစးပုိးပုိး ရွိၿပီး အရသာ ပုိေကာင္းေၾကာင္း အမ်ားက ေျပာၾကသည္။ မုန္ညင္းဆီ စိမ္းေရႊ ေရႊအနံ႔ေၾကာင့္ အသုံးျပဳရမွာ လက္ တြန္႔တတ္ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ အသား၊ ငါး ဟင္း စသည္မ်ားသုိ႔ မထည့္မီ မုန္ညင္းဆီ၏ စိမ္းေရႊေရႊ အန႔ံကုိေပ်ာက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးရ သည့္နည္းလမ္း ရွိေၾကာင္းလည္း ဆုိ သည္။
ႏွမ္း၊ ေျမပဲႏွင့္ မုန္ညင္းတုိ႔မွာ ရခုိင္ေဒသတြင္ စုိက္ပ်ဳိးျဖစ္ထြန္း သည့္သီးႏွံမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ မုိး ရာသီအၿပီး စပါးခင္းမ်ားတြင္ သီး ထပ္အျဖစ္ စုိက္ပ်ဳိးႏုိင္သျဖင့္ ေျမလြတ္ သီးျခားရွာေနရန္မလုိလွ။ ေနၾကာကုိ ေတာ့ ရခုိင္တြင္ စုိက္ပ်ဳိးသူ နည္း ပါးေသးသည္။ ပဲစုိက္ခင္းမ်ားတြင္ သာ သီးညႇပ္အျဖစ္ စုိက္ပ်ဳိးၾကသည္ ကုိ ေတြ႕ရသည္။ ေျမပဲ၊ ႏွမ္း၊ မုန္ ညင္းတို႕မွာရခုိင္ေဒသတြင္ စုိက္ပ်ဳိး ပင္စုိက္ပ်ဳိးေသာ္လည္း စားသုံးရာ တြင္ ဖူလုံျခင္းမရွိသည္ကုိ ေတြ႕ေနရ သည္။ ဆီထြက္သီးႏွံမ်ားကုိ တုိးခ်ဲ႕ စုိက္ပ်ဳိးၾကဖုိ႔ လုိအပ္ေနၿပီ။ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးမႈ ေလ်ာ့ပါးေရး ေဆာင္ရြက္ ရာတြင္ ေတာင္သူ လယ္သမားမ်ား တစ္ဦးခ်င္း ဝင္ေငြ တုိးတက္ႏုိင္ဖုိ႔ သီးထပ္သီးႏွံေတြ စုိက္ပ်ဳိးၾကဖုိ႔လုိ အပ္မည္။ ထုိ႔အတြက္ တြန္းအားေပး ၾကရမည္။ မ်ဳိးေကာင္းမ်ဳိးသန္ ႔ေတြျဖန္႔ ေဝေပး ဖုိ႔လုိအပ္ သည္။
လုိမည္ လုိမည္ႏွင့္ ေျပာရတာ လည္းမ်ားၿပီ။ ကုိယ္ႏႈိက္က စုိက္ပ်ဳိး တတ္သူမဟုတ္။ ႏွဳိးေဆာ္ေျပာၾကား ႐ုံသာတတ္ႏုိင္ သည္။ မည္သုိ႔ဆုိေစ စုိက္ပ်ဳိးမည့္ ေျမမ်ားလည္းရွိ၊ ေစ်း ကြက္လည္းရွိၿပီျဖစ္သည့္ ဆီထြက္သီး ႏွံေတြတုိးခ်ဲ႕စုိက္ပ်ဳိးၾက ဖုိ႔ကုိေတာ့ ေတာင္သူေတြ စဥ္းစားသင့္ၾကၿပီျဖစ္ သည္။
ကြၽန္းသားငမန္း 
