ျမန္မာ႕စီးပြားေရး ဦးေမာ႕လာဖို့ သူတို့အျမင္
ျမန္မာ့စီးပြားေရး ျပန္လည္ေခါင္း ေထာင္ၿပီး အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ တြင္း ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ တျခားႏိုင္ငံ မ်ားကိုမွီဖို႔ မ်ဳိးဆက္နဲ႔ခ်ီ အလုပ္လုပ္ရ ဦးမယ္လို႔ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ မနီလာၿမဳိ႕ အေျခစိုက္အာရွဖြံ႕ၿဖဳိးေရးဘဏ္- Asian Development Bank-ADB ဥကၠ႒ မစၥတာစတိဗ္ဂေရာ့ဇ္က ေျပာဆို လိုက္ပါတယ္။
ADB က မၾကာေသးမီက ျမန္မာျပည္မွာ စီးပြားေရးေလ့လာမႈျပဳ လုပ္ခဲ့ၿပီး စစ္တမ္းထုတ္ျပန္ခ်ိန္မွာ သူက ဒီလိုေျပာ ဆိုလိုက္တာပါ။
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္ စီးပြားေရးက႑ေတြကို ကနဦး ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္မ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းမွာ ADB က ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ အခရာက်တဲ့ စြမ္းအင္၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးက႑ေတြမွာ အားေကာင္း ေမာင္းသန္ ဥပေဒမ်ား အတည္ျပဳစိုးမိုးေရးနဲ႔ က႑အလိုက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ နည္းဗ်ဴ ဟာအၾကမ္းဖ်ဥ္းကို ေရးဆြဲဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။
ဒီတိုက္တြန္းေျပာဆိုခ်က္ဟာ ယခုအပတ္မွာ ျပန္စတဲ့ လႊတ္ေတာ္ ညီလာခံမ်ားနဲ႔ တိုက္ဆိုင္ေနၿပီး သံုးႏွစ္ အတြင္း စီးပြားေရး တိုးတက္ႏႈန္း သံုး ဆျမႇင့္မယ္လို႔ မၾကာခင္က သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ေျပာၾကားခ်က္ရဲ႕ ေနာက္ ဆက္တြဲလည္းျဖစ္ပါတယ္။
''ႏွစ္စဥ္ပံုမွန္ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ တက္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာင္ အခုထိုင္းႏိုင္ငံေရာက္ေနတဲ့ေနရာကို ႏွစ္ ၃ဝ ေလာက္ ျမန္မာ ကလုပ္ရဦး မွာ''လို႔ စတိဗ္ဂေရာ့က The Wall Street Journal သတင္းစာကိုေျပာပါ တယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္ထဲမွာေလးရက္ၾကာသြားခဲ့တဲ့ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္အတြင္းေတြ႕ခဲ့ရတဲ့ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲေရးျဖစ္စဥ္ အေပၚျမန္မာ အစိုးရရဲ႕ စိတ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ အေရး ထားမႈေၾကာင့္ အားတတ္ရတယ္လို႔ မစၥတာစတိဗ္ဂေရာ့ဇ္က ဆိုပါေသးတယ္။
ဒါေပမယ့္ တိုင္းျပည္ဖြံ႕ၿဖဳိးေရး မွာ လမ္းတံတားနဲ႔ ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ ေရး အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြ ပ်က္စီးေဟာင္းႏြမ္းေနမႈ အားနည္း ခ်ိနဲ႔ေနတဲ့လူမႈအဖြဲ႕အစည္းစတဲ့ အဓိက က်တဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို အျမန္ ေျဖရွင္းဖို႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔ မစၥ တာစတိဗ္ဂေရာ့ဇ္ က ေျပာပါတယ္။
မစၥတာစတိဗ္ဂေရာ့ဇ္ရဲ႕ ခရီးစဥ္ ဟာ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္း ဘဏ္အႀကီး အကဲတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ပထမဦး ဆံုးျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ ကတင္ေနတဲ့ ေခ်း ေငြမ်ားျပန္ဆပ္ေရးနဲ႔ ေခ်းေငြသစ္ျပန္ ထုတ္ႏိုင္ေရး ဦးတည္ေစမယ့္ ျမန္မာ့ စီးပြားေရး က႑ေတြ ကို ကနဦးေလ့ လာသံုးသပ္မႈရဲ႕ အဆံုးသတ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္ထဲမွာ ျမန္မာ ျပည္ရဲ႕ၿမဳိ႕ျပဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြ ဟာ လက္ခံႏိုင္မႈ အဆင့္အတန္း ထက္ အႀကိမ္ႀကိမ္ နိမ့္က်ေနၿပီး ျပည့္စံု ေကာင္းမြန္တဲ့ သံုးေရျဖန္႔ျဖဴးေရး၊ ေရဆိုးႏုတ္ယူေရး၊ အမႈိက္သိမ္းယူေရး နဲ႔ မိလႅာစနစ္ေတြမရွိဘူးလို႔ ဆိုပါ တယ္။ ကုန္းလမ္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ ေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးလည္း ေဒသ တလႊား ပ်မ္းမွ်ႏႈန္း လူတစ္ေထာင္၊ လမ္း ၁၁ ကီလိုမွာ ျမန္မာက ၂ ကီလိုႏႈန္းပဲ အရွည္ရွိပါတယ္။ ကား သံုးစြဲမႈႏႈန္းမွာလည္း လူတစ္ေထာင္မွာ အင္ဒိုနီးရွားက ၂၅ဝ၊ ၃၇ဝ နဲ႔ ျမန္မာ က ၁၈ ပါ။
''ျမန္မာျပည္က အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏိုင္ငံေတြလို ၿမဳိ႕ယဥ္ေက်းမႈ ထြန္းကားတဲ့ႏိုင္ငံမဟုတ္ေသးဘူး။ ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြ ပိုတိုးတက္ ေခတ္မီလာေအာင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ၊ ပုဂၢလိကက႑ေတြက လုပ္ရမွာျဖစ္ သလို အစိုးရမွာလည္း တာဝန္ရွိပါ တယ္''လို႔ မစၥတာစတိဗ္ဂေရာ့ဇ္က ေျပာပါတယ္။
ဆင္းရဲမြဲေတမႈႏႈန္းဟာ တိုင္းရင္း သားနယ္ေျမမ်ားမွာ အထူးျမင့္မားေန တာေၾကာင့္ မၿငိမ္မသက္မႈေတြ ျဖစ္ေန ရၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲေရးကို ေနာက္က ဆြဲထားသလို ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဘဏ္ အစီအရင္ခံစာက ဆိုပါေသးတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းနဲ႔ လယ္ယာထြက္ ကုန္နိမ့္က်မႈတို႔ေၾကာင့္ ခ်င္းျပည္မွာ လူဦးေရ ၃ ပံု ၂ ပံု၊ ၊ ရွမ္းျပည္မွာ ၃ ပံု ၁ ပံုဟာ အလြန္အမင္း ဆင္းရဲမြဲ ေတေနရတယ္လို႔လည္း သတိေပး ထားပါတယ္။
''တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ေတြမွာ စီးပြား ေရးတိုးတက္မႈနဲ႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ မညီ မွ်မႈေတြကို ေျပာၾကရမွာပါ။ တျခား ႏိုင္ငံေတြမွာလိုပဲ မညီမွ်မႈေတြက လူမ်ဳိးေရးနဲ႔ လူမႈေရးအဓိက႐ုဏ္းေတြ ဆီ ဦးလွည့္သြားၿပီး တိုင္းျပည္တိုး တက္ေရးေနာက္ေၾကာင္း ျပန္သြားႏိုင္ ပါတယ္''လို႔ မစၥတာစတိဗ္ဂေရာ့ဇ္ က ေျပာပါတယ္။
လက္ရွိ ADB ဘဏ္ရဲ႕အေန အထားက ၁၉၈၈ ကတည္းက တင္ ေနတဲ့ေၾကြးက်န္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၅ဝဝ ျပန္ဆပ္ႏိုင္ေရး၊ ျမန္မာ့စီး ပြားေရးျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးမွာ ေခ်းေငြသစ္ထည့္ဝင္ေရးတို႔အထိ မေရာက္ေသးဘဲ ကနဦး အဆင့္သာ ရွိေသးေၾကာင္း မစၥတာစတိဗ္ဂေရာ့ဇ္ က ဆိုပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ဘဏ္ကေနာက္ဆက္တြဲေထာက္ပံ့မယ့္ စီမံကိန္းေတြအတြက္ ပိုမိုတိက်တဲ့ စာခ်ဳပ္စာတမ္းေတြခ်ဳပ္ ဆိုတာေတြ နဲ႔ေနာက္ဆံုးေငြ ထုတ္ေခ်းတာေတြ လိုက္လာပါလိမ့္ မယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ဘဏ္က ေငြထည့္ဝင္ဖို႔ စိတ္ဝင္စားေနတာဟာ လမ္းတံတားအေျခခံအေဆာက္အအံု ေတြမက ပညာေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးမွာ ပါျဖစ္တယ္လို႔ မစၥတာစတိဗ္ဂေရာ့ဇ္ က ဆိုပါေသးတယ္။
ယခုထုတ္ျပန္တဲ့စာတမ္းမွာ လုပ္သားေတြရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္၊ အကာ အကြယ္မဲ့ ျဖစ္ေနရတဲ့ သတၱဳတြင္းနဲ႕ ေက်ာက္မ်က္ တြင္းတူး လုပ္ငန္းေတြ၊ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ နည္းဥပေဒလုပ္ထံုးလုပ္နည္း အတိ အက် ေရးဆြဲအတည္ျပဳေရးကို လည္း ADB က တိုက္တြန္းထားေၾကာင္း လန္ဒန္ထုတ္ Financial Times သတင္းစာက ဆိုပါတယ္။
သတင္းစာအဆိုအရ ဂ်ပန္က အေၾကြးေဒၚလာ ၃.၇ ဘီလီယံ ေလွ်ာ္ ေပးလိုက္သလို ADB နဲ႔ ကေမၻာဇ ဘဏ္မွာတင္ေန တဲ့ ေဒၚလာသန္း ၈ဝဝ ကိုလည္း ေလွ်ာ္ႏိုင္တယ္လို႔ သံတမန္အသိုင္းအဝိုင္းက ခန္႔မွန္း ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေၾကြးက်န္ကိစၥ အျမန္ေျပလည္ရင္ေတာင္ ေငြသစ္ ထုတ္ေခ်းႏိုင္ဖို႔ တစ္ႏွစ္အခ်ိန္ယူရလိမ့္ မယ္လို႔ မစၥတာစတိဗ္ဂေရာ့ဇ္က ေျပာ ပါတယ္။
ADB အေနနဲ႔ ရန္ကုန္မွာ ႐ံုးတစ္ ႐ံုးဖြင့္ထားၿပီး ၾသဂုတ္လမွာလည္း ဘဏ္ရဲ႕ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံဌာေန ဒါ႐ိုက္တာဦးစီးမယ့္႐ံုး ကို ေနျပည္ ေတာ္မွာ ဖြင့္ပါလိမ့္မယ္။
ေနသူရိန္ 
