စီးပြားျဖစ္ ဖန္ခါး စုိက္ပ်ဳိးေရး
ဖန္ခါးပင္သည္ ေတာေတာင္ မ်ားအတြင္း၌ သဘာဝအေလ်ာက္ ေပါက္ေရာက္ေနေသာ အပင္မ်ားျဖစ္ သည္။ ဖန္ခါးပင္သည္ အလယ္ အလတ္တန္းစားအပင္မ်ဳိးျဖစ္၍ အပင္ အေပၚပုိင္းတြင္ ဝုိ္င္းခတ္ၿပီး အခက္ အလက္မ်ားမွာ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာ သုိ႔ ျဖန္႔ထြက္ျဖာေဝလ်က္ရွိပါသည္။ အရြက္၏ ေက်ာဘက္ရွိ အေၾကာမ်ား သည္ အလြန္ထင္ရွားၿပီး ၾ<ြကတက္ေန သည္။ ရြက္႐ုိးတံအဖ်ားအဆုံးတြင္ အဖုတစ္ခုႏွစ္ခုစီရွိတတ္သည္။ အဖူး သည္ ေဖ်ာ့ေတာ့ေသာ အျဖဴေရာင္ ရွိ၍ အရြက္မ်ားထြက္လာေသာအခါ အဖူး၊ အငုံကေလးမ်ားအတူပါလာ ေလ့ရွိသည္။
အပြင့္မွာ တစ္လက္မ၏ေျခာက္ ပုံတစ္ပုံခန္႔အရြယ္ရွိၿပီး သစ္ပုပ္ေရာင္ သမ္းလ်က္ ျဖဴေရာ္ေရာ္ ဝါက်င့္က်င့္ ျဖစ္သည္။ အနံ႔ဆုိးေသာ္လည္း အပြင့္ မ်ားကိုပုိးမႊားမ်ားႀကိဳက္ၾကသည္။ အသီးမွာေဘးသုိ႔ျပန္႔ကားေနေသာ အကုိင္း၊ အခက္၊ အခုိင္မ်ားအလုိက္ စုၿပဳံ၍တြဲက်ေနေအာင္ သီးတတ္ပါ သည္။ အသီးမ်ားသည္ မ်ားေသာ အားျဖင့္ ႏုိဝင္ဘာလႏွင့္ မတ္လ အတြင္း ရင့္မွည့္ၿပီး မွည့္သည္ႏွင့္ ေၾ<ြကက်တတ္သည္။ အသီး၏ပုံ သဏၭာန္မွာ ရွည္လ်ား၍ ထိပ္ႏွစ္ ဘက္ခြၽန္ၿပီး ေဒါင္လုိက္အေရး အေၾကာင္း ငါးခုပါရွိသည္။ အသား အေရာင္မွာ အခ်ဳိ႕အစိမ္းရင့္ေရာင္ ျဖစ္ၿပီး အခ်ဳိ႕အစိမ္းဝါေရာင္ရွိ၍ အခြံ မွာပါးၿပီး အေစ့မာသည္။
ဖန္ခါးသီးသည္ ျမန္မာ့ထမင္း ဝုိင္း၏ တုိ႔စရာအျဖစ္သာမက အေရာင္ဆုိးေဆးမင္၊ ပရေဆးမ်ားေဖာ္ စပ္ရာတြင္မ်ားစြာအသုံးဝင္ေလသည္။ သားေရနယ္ရာ၌ သားေရကို ေခ်ာ မြတ္ေစၿပီး အေရာင္ကုိလည္း ခုိင္ေစပါ သည္။ ယခုအခါ ပရေဆးကုန္ၾကမ္း မ်ားအျဖစ္တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ တင္ပုိ႔ေနရ သျဖင့္ ႏုိင္ငံျခားဝင္ေငြရွာေဖြေပးေသာ သစ္သီးလည္းျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဥယ်ာဥ္ၿခံေျမတုိ႔တြင္ စနစ္တက် စုိက္ပ်ဳိးသင့္ေသာ အပင္ျဖစ္ပါသည္။
စုိက္ပ်ဳိးနည္း
ဖန္ခါးပင္ကိုေျမအမ်ဳိးမ်ဳိး၌ စုိက္ ပ်ဳိးႏုိင္ၿပီး ေျမေစးႏွင့္ သဲေျမမ်ဳိး၌ ပုိမုိ ျဖစ္ထြန္းသည္။ ဖန္ခါးေစ့သည္ အပင္ ျဖစ္ထြန္းေစတတ္ေသာ ဂုဏ္သတၱိ နည္းသည္။ မ်ဳိးေစ့အျဖစ္ အသုံးျပဳရာ တြင္ အသီးေပၚ၌ အေရးအေၾကာင္း မ်ားပုိမုိထင္ရွားေသာ အသီးကုိစုိက္ ပ်ဳိးပါက အေပါက္နည္းသည္။ အခြံမာ ၍ မည္းေနေသာ အမ်ဳိးအစားမွသာ လ်င္ျမန္စြာေပါက္ေရာက္တတ္သည္။
စုိက္ပ်ဳိးသည့္အခါတြင္ ဖန္ခါး သီးကို ေျခာက္ေသြ႕ေအာင္ေနလွန္းၿပီး အေပၚမွ မာေၾကာေသာ အခြံအႏွစ္ မ်ားကို ခြဲၿပီးေနာက္ အေစ့မ်ားကို မုိးမက်မီပ်ဳိးေသတၱာမွာ စနစ္တက် ပ်ဳိးေထာင္ႏုိင္ပါသည္။ ဖန္ခါးပင္ သည္ အေညႇာင့္အထြက္ေႏွးေကြး သျဖင့္ စုိက္ပ်ဳိးရာ၌ စိတ္ရွည္ရပါ သည္။ အေညႇာင့္မ်ားထြက္လာေသာ္ လည္း အျခားေသာ အပင္မ်ားကဲ့သုိ႔ လ်င္ျမန္စြာႀကီးထြားမႈမရွိဘဲေႏွးေကြး တတ္သည္။ စနစ္တက်ႏွင့္ စိတ္ရွည္ ရွည္ျဖင့္ ျပဳစုသြားရမည္ျဖစ္ပါသည္။
ေဆးက်မ္းမ်ားအလုိ
ျမန္မာ့ေဆးက်မ္းအခ်ဳိ႕က ဖန္ ခါးသီးသည္ ခါး၏။ ေျခာက္ေသြ႕ ေသာ သလိပ္ကို စုိေစတတ္၏။ ေလပူတုိ႔ကုိ ေၾကေစတတ္၏။ အလြန္ ဖန္ျခင္း၊ အလြန္ခါးျခင္းမရွိ။ စား၍ အသင့္ေတာ္ဆုံးျဖစ္၏။ အရသာအား ျဖင့္ ဖန္၊ ခ်ဥ္၊ ခါး အရသာ သုံးပါး စလုံးရွိ၍ ဆီးနည္းျခင္း၊ ဓာတ္ခ်ဳပ္ ျခင္း၊ ေလခ်ဳပ္ျခင္း၊ ေသြးခ်ဳပ္ျခင္း ျဖစ္တတ္၏။
ဖန္ခါးသီးသည္အစာကို ေၾက ညက္လြယ္၏။ ပုူ၏။ဖန္၏။ ေၾက ညက္ေသာအခါခ်ဳိ၏။ ဝမ္းမီးကို ေတာက္ေစ၏။ ပ်ဳ႕ိအန္ျခင္းကို ပိတ္ ေစ၏။ ေရငတ္ျခင္းကုိ ေျပေစ၏။ ႏႈတ္ကုိၿမိန္ေစ၏။ ဝမ္းဗုိက္ေရာဂါမ်ား ကိုအက်ဳိးျပဳ၏။ ေလကုိသက္ေစ၏။ ေလလုံး၊ ေဘလုံး၊ သရက္ရြက္ႀကီး ျခင္း၊ အသည္းေရာဂါတုိ႔ကုိ အက်ဳိး ျပဳသည္ဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။
နာမည္ေက်ာ္ မေကြးဖန္ခါးသီး
ျမန္မာလူမ်ဳိးအခ်ဳိ႕သည္ ဖန္ခါး သီးကို တုိ႔စရာအျဖစ္ ငါးပိခ်က္၊ ငါးပိ ရည္မ်ားျဖင့္ ေရာယွက္ စားသုံးၾက သည္။ မေကြးနယ္မွထြက္ေသာ မေကြးဖန္ခါးသီးသည္ နာမည္အလြန္ ႀကီးၿပီး လူႀကဳိက္မ်ားသည္ကုိ ေတြ႕ ရသည္။
မေကြးဖန္ခါးသီးသည္အလုံး ေသးၿပီး မာေက်ာသည္။ အေရာင္မွာ ဝင္းဝါေျပာင္လက္ၿပီးအနံ႔ေမႊးသည္။ အရသာမွာ အဖန္ထက္ အခ်ဳိသုိ႔ ပုိ ကဲသည္။ ေရွးျမန္မာမင္းမ်ား လက္ ထက္က ဘုရင္ကုိ ဆက္သရေသာ ေၾကာင့္ မေကြးဖန္ခါးသီးကို ေတာ္ဝင္ ဖန္ခါးသီးဟု ေျပာစမွတ္ျပဳၾကပါ သည္။
ေရာဂါမ်ဳိးစုံသုံး ဖန္ခါးသီး
ေရွးေခတ္လူႀကီးမ်ားသည္ ဖန္ ခါးသီးကုိ ဒူလာေကာင္းသည္။ ႏြား နက္၏ က်င္ငယ္ရည္ႏွင့္ စိမ္၍ ေဆး အျဖစ္ မွီဝဲသုံးေဆာင္လွ်င္ အနာေရာ ဂါအမ်ဳိးမ်ဳိးမစြဲကပ္ႏုိင္ဟု အယူရွိ ၾက သည္။ ဝက္ၿခံအျမစ္မထြက္ခဲ့ေသာ္ ဖန္ခါးသီးကိုဆန္ေဆးရည္ျဖင့္္ေသြး လိမ္းရသည္။
ကေလးငယ္မ်ား ပါးစပ္ကြဲျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းျဖစ္သည့္အခါ ဖန္ခါးသီးျပဳတ္ရည္ကို ပ်ားရည္ႏွင့္ ေရာေသာက္လွ်င္ ေပ်ာက္ကင္း သည္။ အသက္ႀကီးေသာသူမ်ား ဖန္ ခါးသီးမႈန္႔ကုိ ရွားေစးႏွင့္အတူ သြား ကုိသိပ္လွ်င္ သြားမ်ားခုိင္သည္။ မ်က္စိနာျခင္း၊ ကုိက္ခဲျခင္းျဖစ္ေသာ္ ဖန္ခါးသီးကို ထုခြဲ၍ တစ္ညလုံး ေရ စိမ္ထားၿပီး နံနက္လင္းလွ်င္ ထုိေရ ၾကည္ျဖင့္ မ်က္စိကုိ ေဆးေပးက ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္သည္။ မေတာ္တဆ မီးေလာင္ေသာ္ ဖန္ခါးသီးရည္ျဖင့္ လိမ္းက်ံေပးျခင္း၊ မီးေလာင္ဖုအကြက္ မ်ား၌ ဖန္ခါးသီးအမႈန္႔ကုိ အုန္းဆီ ျဖင့္ လိမ္းေပးျခင္းတုိ႔ျဖင့္ ေပ်ာက္ ကင္းႏုိင္ပါသည္။ ပန္းနာရင္က်ပ္ ျဖစ္သူမ်ားတြင္ ဖန္ခါးသီး တစ္လုံး ကိုထုေထာင္း၍ ပုန္းရည္ႀကီးႏွင့္ စိမ္ ၿပီး ေသာက္ရသည္။ ျမင္းသ႐ုိက္ ေရာဂါရွိသူမ်ား ေအာက္သုိ႔ သက္ေစ ရန္အတြက္ ဖန္ခါးသီးကို ေထာပတ္ ႏွင့္ ေၾကာ္၊ အမႈန္႔ျပဳလုပ္ၿပီး ပိတ္ခ်င္း သီးမႈန္႔၊ ထန္းလ်က္တုိ႔ႏွင့္ ေရာ၍ ေသာက္ပါက ေရာဂါေပ်ာက္ကင္းႏုိင္ ပါသည္။
ဘက္စုံသုံး ဖန္ခါးသီး
ဖန္ခါးသီးသည္ သားေရနယ္ ရာတြင္လည္း အသုံးဝင္ပါသည္။ သားေရနယ္ရာ၌ သားေရကုိ ေခ်ာ မြတ္ေစၿပီး အေရာင္ကုိလည္း ခုိင္ခံ့ ေစပါသည္။
ဖန္ခါးသီးကုိ အေရာင္ဆုိးရာ တြင္လည္း အသုံးျပဳႏုိင္ေသးသည္။ ခ်ည္မ်ားကို အနက္ေရာင္ဆုိးရာတြင္ ဖန္ခါးသီးေခါက္သည္ ခ်ပ္၍ အလြန္ အသုံးဝင္ေၾကာင္းသိရသည္။
အဝတ္အထည္မ်ားကို အဝါ ေရာင္ဆုိးလုိေသာ္ ဖန္ခါးသီးကို အခြံ ခြာ၍ အမႈန္႔ျပဳလုပ္ၿပီးေရ၌စိမ္ထားရ သည္။ ထုိ႔ေနာက္ အဝတ္အထည္ မ်ားကုိထည့္၍ ျပဳတ္သည့္အခါ ညစ္ ပုပ္ပုပ္၊ ျပာႏွမ္းႏွမ္းအေရာင္ျဖစ္လာ ၿပီး ထုိအထဲသုိ႔ ေက်ာက္ခ်ဥ္ထည့္ လုိက္သည့္အခါ အဝါရင့္ေရာင္ျဖစ္ လာပါသည္။ ဖန္ခါးသီး၊ သံႏွင့္ ကန္႔တုိ႔ကို အခ်ိန္အတြယ္မွန္ကန္စြာ ေရာစပ္၍ အေရာင္ဆုိးေပးလွ်င္ ကာကီေရာင္ျဖစ္လာသည္။ ဖန္ခါးသီး ကုိ နႏြင္းႏွင့္ မဲနယ္တုိ႔ႏွင့္ ေရာ၍ ဆုိးပါက အစိမ္းေရာင္ျဖစ္လာသည္။ မဲနယ္ႏွင့္သာ ေရာဆုိးပါက အညဳိ ေရာင္ျဖစ္ၿပီး သံႏွင့္ ရွားေစးတုိ႔ကုိ ေရာ၍ ဆုိးပါက အျပာေရာင္ျဖစ္လာ ေပသည္။
အိႏၵိယႏုိင္ငံ၌ ခ်ည္ထည္၊ သုိး ေမႊးထည္ႏွင့္ သားေရမ်ားအေရာင္ဆုိး ရာတြင္ ဖန္ခါးသီးမ်ားကို အသုံးမ်ား သည္ဟု သိရွိရပါသည္။
ထုိ႔ျပင္ ဖန္ခါးသီးအခြံေအာက္၌ အနည္းငယ္ေသာ အသားကုိ သံ၊ ဆားတုိ႔ႏွင့္ အတူေရာ၍ စာေရးမင္ မ်ားလည္း ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါေသးသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ဘက္စုုံအသုံးဝင္လွ ေသာ ဖန္ခါးပင္ကို ဥယ်ာဥ္ၿခံေျမမ်ား တြင္ စနစ္တက် စုိက္ပ်ဳိး၍ က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စီးပြားျဖစ္ ထုတ္လုပ္ သင့္ေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလုိက္ရ ပါသည္။
ေမာင္ႏြယ္သန္း 
