ထူးဆန္းေသာ ဒုတိယဦးေႏွာက္
ညေနခင္းျဖစ္၍ ဝင္လုဆဲ ေနေရာင္ျခည္က လမ္းမႀကီးေပၚသို႔ ျဖာက်လ်က္ရွိ၏။
အနက္ေရာင္ ဆူပါကတ္ေမာ္ ေတာ္ဆိုင္ကယ္တစ္စီးသည္ လမ္းသံုး ဆယ္တစ္ေလွ်ာက္ အေနာက္မွ အေရွ႕သို႔ေမာင္းႏွင္ လာေန၏။
မံုရြာသား ေဒါက္တာလင္းႏိုင္ ထြန္းသည္ အေဝးမွ ျပာလဲ့ေသာရွမ္း ႐ိုးမႀကီးကို ဆိုင္ကယ္စီးရင္း ေငးေမာ ေနမိ၏။
ခုနစ္ဆယ့္ေလးလမ္းထိပ္သို႔ ေရာက္ေသာအခါ ေတာင္ဘက္သို႔ ခ်ဳိးေကြ႕သြားၿပီး မၾကာမီ ဒ႑ာရီ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ေရွ႕တြင္ ရပ္သြား ၏။
ဆိုင္အတြင္းမွ ဓာတ္ခြဲမႉး ကိုညဳိျမင့္ထြက္လာၿပီး ဆီးႀကဳိႏႈတ္ ဆက္လိုက္၏။
''မဂၤလာပါဆရာ၊ ဆရာလာ မယ္ဆိုလို႔ ဖန္ခ်ဳိမွာထားပါတယ္ ဆရာ''
''မဂၤလာပါ ကိုညဳိျမင့္၊ အေတာ္ ပဲ။ ဝင္းဝင္းျမတို႔အုပ္စုလည္း လာလိမ့္ မယ္''
ေဒါက္တာလင္းႏိုင္ထြန္းႏွင့္ အတန္းတူ သူငယ္ခ်င္းမ်ားျဖစ္ၾက ေသာ မံုရြာသူေဒါက္တာ ဝင္းဝင္းျမ၊ ေဒါက္တာ မိုးမိုးခင္ ၊ ေဒါက္ တာဝင္း နီလာ၊ ေဒါက္တာသီတာမိုးၾကည္ တို႔သည္ လြန္စြာအစအေနာက္သန္သူ မ်ားျဖစ္ၾက၏။
ေျပာမနာ ဆိုမနာ ငယ္သူငယ္ ခ်င္းမ်ားျဖစ္ၾက၍ ထိုအုပ္စု ႏွိပ္စက္ သမွ်ကို ေဒါက္တာလင္းႏိုင္ထြန္းက သည္းခံေနရရွာ၏။
အထူးသျဖင့္ ဇီဇဝါေဆာင္မွ ႐ုကၡေဗဒဘာသာရပ္ သ႐ုပ္ျပဆရာမ ေလးႏွင့္ ပတ္သက္၍ မၾကာခဏ အစအေနာက္ခံရေလ့ရွိ၏။
ေဒါက္တာ လင္းႏိုင္ထြန္း ဖန္ခ်ဳိ တစ္ပန္းကန္ကုန္သြားခ်ိန္တြင္ ထိုအုပ္စုေရာက္လာ၏။
''ကဲ-ကိုညဳိျမင့္ေရ၊ ထပ္မွာေပ ေတာ့။ လာကုန္ၾကၿပီ''
''ဟုတ္ကဲ့၊ ဆရာ''
''ဟယ္-ကိုလင္းက လိမၼာ တယ္ေတာ့။ လူေတာင္မေရာက္ေသး ဘူး။ ဖန္ခ်ဳိမွာၿပီးေနၿပီဟဲ့''
''ကိုလင္းတို႔ ေတာ္တယ္ဆို တာ ဒါေတြေပါ့ကြာ''
''ကဲပါ-သိပ္လည္းေျမႇာက္မေန ၾကပါနဲ႔။ နန္းႀကီးသုပ္နဲ႔ ၿမီးရွည္လည္း ပါပါတယ္''
''ပါမွျဖစ္မွာ။ ဝင္းဝင္းျမက တကယ္စားႏိုင္တယ္။ မေန႔ညက ၃၅ လမ္းက ကီးမားဆိုင္မွာ ကီးမားသံုးပြဲ ေတာင္ကုန္တယ္ဟ''
''အပါးပါး စားလွခ်ည္လား။ တို႔ေတာ့ ကီးမားကို တစ္ဝက္ေတာင္ မနည္းကုန္ေအာင္စားရတယ္''
''ဒါက လူခ်င္းတူေပမယ့္ အစာအိမ္ခ်င္းမတူဘူးေလ''
''မွန္တယ္ဟ၊ တစ္ေလာက တို႔ဖတ္ဖူးတဲ့သုေတသနမွာလည္း အဲသလိုေျပာထားတယ္။ တခ်ဳိ႕က နည္းနည္းေလးစားတာနဲ႔ ဝသြားေရာ။ တခ်ဳိ႕က တအားစားတာေတာင္မွ မဝေသးဘူး''
''ဒုတိယအုပ္စုက ဝင္းဝင္းျမ လိုမ်ဳိးေပါ့''
''အံမယ္-လူကိုနာမည္ဖ်က္ တာေပါ့ေလ''
''ဟဲဟဲ-ခင္လို႔ စတာပါ။ ဝင္းဝင္းျမက သိပ္မစားရွာပါဘူး''
''ကဲပါ-စတာေနာက္တာ ခဏထားပါဦး။ ကိုလင္းေရ၊ အဲဒီ သုေတသနအေၾကာင္း ရွင္းျပပါလား။ စိတ္ဝင္စားလို႔ပါ''
''ဒီလိုပါ။ London မွာ Science Museum ဆိုတာ ရွိတယ္။ Michael Mosley ဆိုတဲ့ လူတစ္ ေယာက္က ထူးဆန္း တဲ့အေတြ႕အႀကဳံ တစ္ခုရလိုက္တယ္။ အဲဒါက ဒီလို ေလ။ သူက ထူးဆန္းတဲ့ ကင္မရာ ေသးေသးေလးကို သုေတသနအေနနဲ႔ မ်ဳိခ် လိုက္တယ္။ ကင္မရာေလးက ဗိုက္ထဲဝင္သြားၿပီး အစာအိမ္အူလမ္း ေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ဓာတ္ပံုေတြ႐ိုက္ သြားတယ္။ အရင္က လည္း ဒါမ်ဳိး လုပ္ဖူးပါတယ္။ အရင္ကပံုရိပ္ေတြကို ပါရဂူေတြကပဲ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာ။ ထူးျခားတာက ႀကီးမားတဲ့ ဖန္သား ျပင္ေပၚ မွာ Mosley ကိုယ္တိုင္ သူ႔ အစာအိမ္သူျပန္ျမင္ေနရတာပဲ''
''ဘာေတြျမင္ေနတယ္ တဲ့လဲ''
Mosley က မနက္စာကို ဆန္ျပဳတ္ဆန္ဆန္ အစာတစ္မ်ဳိး စားထားတယ္။ ဒါကိုအစာအိမ္က အစာေျခတယ္။ ၿပီးေတာ့ အူသိမ္ထဲကို ပို႔တယ္။ အစာအိမ္မွာ အစာေခ်တာ ကို အစအဆံုးဖန္သားျပင္ေပၚမွာ ၾကည့္လိုက္ရတယ္။''
''ထူးဆန္းလိုက္တာ။ Mosley ေတာ့ ဘယ္လိုေနသလဲ မသိဘူး။ တို႔ေတာ့ အဲသလိုၾကည့္ရရင္ ထမင္း စားပ်က္လိမ့္မယ္။ ခုေတာင္ နန္းႀကီး သုပ္မစားခ်င္ေတာ့ဘူး''
''ဟာ-အျဖစ္သည္းလိုက္တာ။ ယူမစားရင္ အိုင္စားမယ္''
''ကဲပါ၊ ေနာက္မွ ျငင္းၾကပါ။ ကဲ-ကိုလင္း ဆက္ပါဦး''
''ပါရဂူေတြကေျပာတယ္။ အစာအိမ္မွာ ထိန္းခ်ဳပ္ေနတဲ့ အာ႐ံု ေၾကာဆဲလ္အစုအေဝးရွိတယ္တဲ့။ Network of Neurons ေပါ့ကြာ။ ဒီဆဲလ္ေတြက အစာအိမ္လုပ္ငန္း ထမ္းေဆာင္တာကို ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္ စီစဥ္ညႊန္ၾကားေနတာေပါ့။ ႏႈိင္းယွဥ္မယ္ ဆိုရင္ ဒီဆဲလ္အစုအေဝးက ေၾကာင္တစ္ေကာင္ရဲ႕ ဦးေႏွာက္ ေလာက္ရွိတယ္။ အေရအတြက္က ဆဲလ္ေပါင္းသန္းတစ္ရာေက်ာ္ ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Little Brain လို႔ တင္စား ၿပီးေခၚၾကတယ္''
Second Brain ေပါ့ေနာ္''
Second Brain လို႔လည္း တင္
စားၿပီးေခၚၾကေသးတယ္။ ဒီ Brain က ပင္မဦးေႏွာက္ႀကီးလို စဥ္းစား ေတြးေခၚတာေတာ့မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အစာေျခ လုပ္ငန္းကိုေတာ့ေကာင္းေကာင္းထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္''
''ပင္မဦးေႏွာက္ႀကီးနဲ႔ ဆက္ သြယ္မႈရွိလား''
''ရွိတယ္။ Second Brain နဲ႔ ပင္မဦးေႏွာက္ႀကီးနဲ႔က Vagus Nerve ဆိုတဲ့ အာ႐ံုေၾကာနဲ႔ ဆက္ ထားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ Vagus Nerve ကလည္း အေရးႀကီးတယ္ကြ''
''အစာအိမ္က ေဟာ္မုန္းေတြ လည္းထြက္တယ္ဆို''
''ဟုတ္တယ္။ Ghrelin ဆိုတဲ့ ေဟာ္မုန္းထြက္တယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းက လူကိုဆာေလာင္ေစတဲ့ေနရာမွာ အဓိကစြမ္းေဆာင္ေပး တယ္လို႔ ဆိုတယ္''
''ဒါဆို Ghrelin မ်ားမ်ား ထြက္ေနရင္ မ်ားမ်ားဆာမွာေပါ့''
''မွန္တယ္၊ ဝင္းဝင္းျမလို လူမ်ဳိး ေနမွာေပါ့''
''ဟင္းေနာ္ ကိုလင္း၊ ႏွင္းဆီ ပန္းမေပးေတာ့ဘူး''
''ဟဲ၊ ဟဲ ေနာက္တာပါ။ ႏွင္း ဆီပန္းေတာ့ အခ်ိန္မွန္စြန္႔ႀကဲပါဗ်ာ''
''ကဲပါ၊ ဆက္ပါဦး''
''အစားႀကီးတဲ့လူေတြ အတြက္ အစာအိမ္ကခ်ဲ႕လို႔ရတယ္ဆိုပဲ။ အံ့ၾသ စရာ''
''ဒီတစ္ခါေတာ့ ဝင္းဝင္းျမကို ေစာင္းေျပာတာမဟုတ္ဘူးထင္ပါရဲ႕''
''မေစာင္းရဲေတာ့ပါဘူး။ စာထဲ ပါတာေျပာတာပါ။ အစာအိမ္ရဲ႕ နဂို မစားခင္အရြယ္က လက္သီးဆုပ္ေလာက္ ရွိတယ္တဲ့။ အစြမ္း ကုန္ခ်ဲ႕ လိုက္ရင္ ႏွစ္လီတာေတာင္ ဆန္႔သတဲ့။ အဆေပါင္းေလးဆယ္ခ်ဲ႕ႏိုင္တယ္တဲ့''
''ႏွစ္လီတာေတာင္။ အမ်ားႀကီး ပါလား''
''ဒါေၾကာင့္ တခ်ဳိ႕လူေတြ မုန္႔ ဟင္းခါးေလးပန္းကန္စားတာတို႔၊ ေခါက္ဆြဲေၾကာ္သံုးပန္းကန္ကုန္တာ တို႔ေနမွာေပါ့ကြာ''
''ဟုတ္တယ္။ ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း စဥ္းစားရင္ အစာအိမ္မွာStretch Receptor ေတြရွိမယ္။ ဆန္႔ထြက္တာကိုသိတဲ့ အာ႐ံုခံဆဲလ္ဆိုပါေတာ့ ကြာ။ အစာအိမ္က အစာေတြျပည့္ေန လို႔ ဒီ Receptor တြက ဦးေႏွာက္ ကို သတင္းပို႔ရင္ ဦးေႏွာက္က ဝၿပီ ဆိုၿပီး အစာစားတာရပ္ဆိုင္းမွာပဲ။ ဒါက ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္းေတြးတာေပါ့''
''ခု ဒီလိုမဟုတ္ဘူးလား''
''ဒီထက္႐ႈပ္ေထြးတယ္ကြ။
ပါရဂူေတြက Bob Lakhanpal ဆိုတဲ့ လူကို ခြဲစိတ္ကုသရာကေန သိရ တယ္ေျပာတယ္''
''ဒီလူနာက ဘာျဖစ္တာလဲ''
''သူက ဘယ္ေလာက္စားစား မဝဘူး။ အၿမဲဆာေနတယ္။ ဆာေတာ့ စားတယ္၊ စားေတာ့ မတန္တဆ ဝ လာတယ္။ အဝ လြန္ေရာဂါရတယ္''
''ဒါကို မကုဘူးလား''
''ကုတယ္။ Gastric Bypass Operation လုပ္တယ္''
''အစာအိမ္အစိတ္အပိုင္း တခ်ဳိ႕ ထုတ္ပစ္တာလား''
''ဟုတ္တယ္။ အေပၚယံစဥ္း စားရင္ အစာအိမ္ေသးသြားေတာ့ သိပ္ မစားေတာ့ဘူးလို႔ထင္ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစာဝတာ၊ မဝတာ က ေဟာ္မုန္းေပၚမွာလည္း တည္ေနတယ္။ အစာအိမ္ခြဲစိတ္ရင္ ေဟာ္မုန္းထြက္တဲ့ ေနရာပါပါသြားေအာင္ ခြဲစိတ္မွေအာင္ ျမင္ တာတဲ့''
''သူ႔ကို ဘယ္မွာကုလဲ''
London က Charing Cross Hospital မွာ ကုတာ။ ခြဲတဲ့ပါရဂူက Mr. Ahmed Ahmed တဲ့။ ခြဲစိတ္ၿပီး အစာအိမ္ကို အူသိမ္နဲ႔ဆက္လိုက္ တယ္။ Ileum လို႔ေခၚတဲ့ေနရာနဲ႔ ဆက္တယ္။ Ileum ကလည္း ေဟာ္ မုန္းထုတ္တယ္။ PYY ေဟာ္မုန္းတဲ့''
PYY က အစာစားတာရပ္ေစ တယ္မဟုတ္လား''
''ဟုတ္တယ္။ PYY က Ghrelin နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ပဲ။ လြယ္ လြယ္ေျပာရရင္ Ghrelin က စားေစ တယ္။ PYY က ရပ္ေစတယ္။
''ထူးဆန္းတယ္ေနာ္''
''လူ႔ခႏၶာကိုယ္ႀကီးက သိပ္ကို ဆန္းၾကယ္တာကြ။ ခုေတာ့ BOb Lakhanpal ဟာ ပိန္သြားၿပီ''
''အဝလြန္ေရာဂါသက္သာ သြားၿပီေပါ့''
''ဟုတ္တယ္။ သက္သာသြား ၿပီ။ သူ႔လိုလူနာမ်ဳိးကေတာ့ ခြဲကုမွ ရမွာ။ ဒါေပမယ့္ လူနာတိုင္းေတာ့ ခြဲစရာမလိုဘူး။ သိပ္ဆိုးမွခြဲမွာ။ တန္႐ံု ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးနဲ႔ကုႏိုင္တယ္''
''ဘာေဆးလဲ''
PPY ရဲ႕ အာနိသင္မ်ဳိးရေစတဲ့ ေဆးသစ္ေတြေပၚေနၿပီ။ ဒီေဆး ေသာက္ရင္ မဆာေတာ့ဘူး။ ေခတ္ သစ္ေဆးပညာ ရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈေတြ ေပါ့''
''ဆက္ပါဦး''
''ဦးေႏွာက္ဟာ စဥ္းစားႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏိုင္တယ္ဆို ေပမယ့္ အစာအိမ္ကလည္း အေရး ႀကီးတယ္ဆိုတာ သိလာၿပီကြ''
''ပါရဂူေတြက တယ္လည္း ေတာ္တာပဲကြာ''
''ဒါေပါ့ကြာ။ အသစ္အဆန္း ေတြ ေတြ႕လာေတာ့လည္း ကုသတဲ့ ေနရာမွာ ပိုၿပီးထိေရာက္လာတာေပါ့။ ကဲ-စားလို႔လည္းဝၾကၿပီ။ ယူတို႔ကိုယ္ PYY ေတြ ထြက္ေလာက္ၿပီ ထင္တယ္''
''တို႔ကိုယ္ထဲမွာေတာ့ ထြက္ပါ ၿပီ။ ဝင္းဝင္းျမမွာေတာ့ Ghrelin ေတြ ထြက္ေနတုန္းရွိေသးတယ္။ ေနာက္ ထပ္ ထမင္း ဆီဆမ္း တစ္ပြဲရယ္၊ ေကာ္ျပန္႔ေၾကာ္တစ္ပြဲရယ္၊ ဖန္ခ်ဳိ တစ္ခြက္ရယ္ ထပ္မွာေနတယ္''
''မွာပါေစ၊ မွာပါေစ။ ဟဲ၊ ဟဲ''
''ဘာလဲ၊ ယူက ႏွစ္ဆယ့္တစ္ ရာစု ေမာင္ဗ်တၱလုပ္မလို႔မဟုတ္လား။ မသိရင္ခက္မယ္''
''ယူကလည္းသိသားနဲ႔။ ဝင္းဝင္းျမက ႏွင္းဆီၿခံရွိတယ္။ သူ႔ႏွင္းဆီက သိပ္လည္းလွ၊ သိပ္ လည္းေမႊးတာ။ ဇီဇဝါေဆာင္က ႐ုကၡေဗဒ ဆရာမေလးက သူ႔ၿခံကႏွင္းဆီမွ လက္ခံတယ္။ မဂၤလာေစ်းကဝယ္ လာရင္ႏႈတ္ခမ္းစူေရာ။ ဒါနဲ႔ ဝင္းဝင္းျမ ပဲ အပူကပ္ ရတာေပါ့ကြာ။ ဟဲ ဟဲ''
''ဒါေပါ့ေလ။ ကဲပါ၊ ဝင္းဝင္းျမ ရယ္ ႏွင္းဆီစြန္႔ႀကဲလိုက္ပါ''
''စြန္႔ႀကဲမယ္၊ စြန္႔ႀကဲမယ္။ ခဏေစာင့္။ ဒါေလးေတြ အျပတ္ရွင္း လိုက္ဦးမယ္''
''ကိုလင္းေတာ့ လစာတစ္လစာ ျပဳတ္ၿပီ''
''ဆယ္လစာျပဳတ္လဲ ျပဳတ္ပါ ေစဗ်ာ''
''တယ္လဲ သေဘာေကာင္းေန ပါလား''
''ေကာင္းရမယ္ေလ၊ အခ်စ္ အတြက္ ႏွလံုးသားေတာင္ေပးထား တာ။ သည္လစာေလာက္ကေတာ့ အေသးအဖြဲပါ''
''ဝင္းဝင္းျမေရ၊ ျမန္ျမန္စားဟ၊ ဆရာမေလးေမွ်ာ္ေနၿပီ''
''ဟဲ၊ ဟဲ၊ ၿပီးပါၿပီဟ၊ ဝပါၿပီ''
ေအာင္(ေဆး-၁)
ရည္ညႊန္းခ်က္။ ။BBC News မွ "The Second Brain In Our Stomachs" ေဆးပညာေဆာင္းပါးကို မီွျငမ္းကိုးကားပါသည္။
ေအာင္(ေဆး-၁)