ပန္းနာရင္က်ပ္ ကုသေရး
''၀ုန္း ဒံုး ဒံုး ဒံုး ဒံုး''
''အမယ္ေလးဗ်၊ေၾကာက္ ပါျပီဗ်''
ရုတ္တရက္ တံခါး ေခါက္သံေၾကာင့္ ေမာင္စိန္၀င္း သည္ လန့္သြားကာ လက္ထဲမွ စာ အုပ္လြတ္က်သြား၏။
''ဆရာ၊ ဆရာ၊ ကြ်န္ ေတာ္ပါ၊ သာေအးပါ''
ထိုအခါ ေမာင္စိန္၀င္း သည္ ကိုသာေအး၏ အသံကို မွတ္မိသြား၏။
ကိုသာေအးတြင္ မၾကာ ရင္က်ပ္တတ္ေသာကေလးတစ္ဦး ရိွ၏။
ထိုကေလး ရင္က်ပ္ပါက ေဒါက္တာရန္မို်းေအာင္ကို အိမ္ သို့ ပင့္ေလ့ရိွ၏။ ရင္က်ပ္ခိ်န္က လည္း ညသန္းေခါင္အခိ်န္ ျဖစ္ ေလ့ရိွ၏။
''လာျပီ၊ လာျပီ၊ ကိုသာ ေအးေရ''
တံခါးဖြင့္လိုက္ေသာအခါ ေမာၾကီးပန္းၾကီး ျဖစ္ေနေသာ ကို သာေအးကို ေတြ့လိုက္ရ၏။
''အားနာလိုက္တာဗ်ာ။ ေမာင္စိန္၀င္း ဆရာကို နိႈးေပးပါ ဦး''
''ရပါတယ္ဗ်ာ။ ခဏ ေစာင့္''
ကိုသာေအးသည္ ရပ္ ကြက္အစြန္တြင္ ေနထိုင္သူျဖစ္၏။ ညအခိ်န္မေတာ္တြင္ စက္ဘီးကို အားကုန္နင္းလာရ၍ ေမာေန၏။ ေမာင္စိန္၀င္း ေအာ္သံ ေၾကာင့္ အအိပ္ဆတ္ေသာ ေဒါက္ တာရန္မို်းေအာင္ နိုးေနျပီျဖစ္၏။ ကိုသာေအးအသံကို ၾကားလိုက္ သည္ နွင့္ လက္က ေဆးအိတ္ကို ဆဲြျပီးသား ျဖစ္ေန၏။ မၾကာမီ ဆရာ တပည့္နွစ္ဦး ေမာ္ေတာ္ ဆိုင္ကယ္ျဖင့္ ကိုသာ ေအးအိမ္ သို့ ေရာက္ရိွ သြား၏။ ကိုသာေအး ခမ်ာ ေနာက္မွ စက္ဘီး ျဖင့္ ျဖည္းျဖည္းလိုက္ပါ လာ၏။ ထိေရာက္ေသာ ေဆး ကုသမႈေၾကာင့္ ကိုသာေအး ျပန္ ေရာက္လာခိ်န္တြင္ ကေလးငယ္ မွာ ရင္က်ပ္သက္သာေနျပီျဖစ္၏။
''ေက်းဇူးတင္လိုက္တာ ဆရာရယ္၊ ညလယ္စာ သံုးေဆာင္ ပါဦး''
''လက္ဖက္ရည္လား ကို သာေအး''
''ဟုတ္ပါတယ္ ဆရာ၊ မုန့္လည္းပါပါတယ္''
''ရတယ္ေလ။ ေစာင့္ေန မယ္''
ကိုသာေအးက လက္ဖက္ရည္ အေဖ်ာ္ေကာင္း၏။ ထိုလက္ဖက္ရည္တြင္ နို့စိမ္းပါေလ့ရိွ၏။ လက္ဖက္ရည္ ၾကိဳက္ေသာ ေဒါက္တာရန္မ်ိဳးေအာင္က ကိုသာ ေအးေဖ်ာ္ေသာ လက္ဖက္ရည္ကို လြန္စြာသေဘာက်၏။
''ကေလးက သက္သာ လို့ အိပ္ေပ်ာ္ေနျပီဆရာ''
''မနက္ျဖန္က်မွ ေဆး တိုက္ေပါ့။ ေသာက္ေဆးသံုးရက္စာ ေပးခဲ့မယ္''
''ေက်းဇူးပါပဲ ဆ ရာ။ ကေလးက ဆရာ့ေဆး နဲ့ အဆင္ေျပတယ္ ဆရာ''
''မတည့္တာေတြ မစားေစနဲ့။ ခုေခတ္မုန့္ေတြ က ေဆးသၾကားပါတာမ်ား တယ္။ ျပီးေတာ့ အေအးမခံနဲ့။ အနံ့ျပင္းတာေတြ မရွူမိေစနဲ့။ ဖုန္တို့၊ မီးခိုးတို့လည္း မတည့္ဘူးေနာ္''
''ဟုတ္ကဲ့ပါ ဆရာ။ ကြ်န္ေတာ္ သတိထားပါမယ္။ ဒါနဲ့ ၾကံဳတုန္း ေမးရဦးမယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ ကေလးေသာက္တဲ့ ေဆးမ်ိဳး ေျခ ရင္း အိမ္က ကေလးက်ေတာ့ မ သက္သာဘူးဆရာ။ သူလည္း ရင္ က်ပ္ပဲ၊ သူ့ကို ကုတဲ့ေဒါက္တာက လည္း ဒီေဆးပဲေပးတာပဲ။ မသက္ သာဘူး ဘာေၾကာင့္လဲ ဆရာ''
''လူနာတစ္ဦးနဲ့တစ္ဦးက မတူဘူးေလ။ မို်းရိုးဗီဇတို့၊ ပတ္ ၀န္းက်င္တို့က ကြာျခားမႈ ရိွတယ္။ ေမာင္ျဖဴေပ်ာက္ေပမယ့္ ေမာင္မဲ က်ေတာ့ မေပ်ာက္ဘူး။ ကိုသာ ေအး စိတ္၀င္စားရင္ သုေတသန တစ္ခုအေၾကာင္း ေျပာျပခ်င္ တယ္''
''ေျပာပါဆရာ၊ စိတ္၀င္ စားပါတယ္။ ဆရာလည္း လက္ ဖက္ရည္ သံုးေဆာင္ပါဦးဆရာ''
''ေကာင္းျပီေလ။ လက္ ဖက္ရည္ေသာက္ရင္း ေျပာၾကတာ ေပါ့။ ယူေကနိုင္ငံမွာ ပန္းနာရင္ က်ပ္နဲ့ ပတ္သက္တဲ့ သုေတသန တစ္ခု လုပ္ခဲ့တယ္။ သုေတသီေတြ က လူနာတစ္ဦးနဲ့တစ္ဦး မတူ ေၾကာင္း လက္ေတြ့သိခဲ့တယ္''
''ဟုတ္ကဲ့ ဆရာ''
''ကေလးငယ္ေတြကို Spit Test လုပ္ၾကည့္တယ္။ ဒီစမ္း သပ္ခ်က္ေၾကာင့္ တခို့်ကေလး ေတြဟာ သမားရိုးက် ပန္းနာရင္ က်ပ္ေပ်ာက္ေဆးနဲ့ မရဘူးဆိုတာ သိလာတယ္''
''ဘာေဆးလဲ ဆရာ''
''ွေူာနအနမသူ ဆိုတဲ့ ေဆးေပါ့။ ယူေကမွာ ဒီေဆးကို ကေလးလူနာေပါင္း ေသာင္းခီ်ျပီး သံုးေနၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူနာ တိုင္း မသက္သာပါဘူး။ ကေလး လူနာ ခုနစ္ဦးမွာ တစ္ဦးနႈန္းက မ သက္သာဘူး။ ေဆးမတိုးဘူး''
''ဒါဆို ေဆးအလဟႆ ျဖစ္တာေပါ့။ ေငြကုန္ျပီး အကို်း မရိွဘူးေပါ့''
''ဟုတ္တယ္ဗ်။ သုေတ သီေတြက အစမ္းသပ္ခံကေလး လူ နာ ၆၂ ဦးကို သုေတသန လုပ္ခဲ့ တယ္။ တကယ္လို့သာSalme-terol နဲ့ မတည့္မွန္း သိခဲ့ရင္ ေဆး ေျပာင္းေပးလို့ရတယ္။ လူနာ အကို်းရိွမယ္''
''ဒီသုေတသနကို တ ျခားပါရဂူေတြ သိျပီလား ဆရာ''
''သိၾကျပီ။ ဒီသုေတသန ကို Clinical Scienceလို့ အမည္ ရိွတဲ့ေဆးပညာဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပ ျပီးျပီ''
''Salmeterol က ဘယ္ေဆးေတြမွာ ပါတာလဲ။ ေျပာျပပါ ဦး ဆရာ''
'Salmeterol မွာလည္း ပါ တယ္။ Salmeterolမွာလည္း ပါ တယ္။ ဒီေဆးနွစ္မို်းက ရွူေဆး ေတြဗ်။ Inhaler လို့ ေခၚတာေပါ့။ ရွူလိုက္ရင္ ရင္ေခ်ာင္သြားတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခို့်ကေလးက်ေတာ့ မသက္သာဘူး''
''ဘာေၾကာင့္လဲ ဆရာ''
''မို်းရိုးဗီဇေၾကာင့္ဗ်။ Salmeterol က ေလရွူလမ္း ေၾကာင္းမွာရိွတဲ့ ဆဲလ္ေတြထဲက Receptor ေခၚတဲ့ေနရာမွာ ၾသဇာ သက္ေရာက္တယ္။ ေဆးေၾကာင့္ ေလျြပန္ေတြ က်ယ္လာတယ္။ လူ နာသက္သာတယ္။ ဒါေပမယ့္ မို်း ရိုးဗီဇ ထူးျခားတဲ့ ကေလးေတြက် ေတာ့ မသက္သာဘူး''
''ဟုတ္ကဲ့ ဆရာ''
''ၾကအေအငသည လို့ ေခၚတဲ့ မို်းရိုးဗီဇ ထူးျခားေနတဲ့ကေလးမွာ Mutation ေတြက ပံုစံေျပာင္းေန တယ္။ သာမန္နဲ့ မတူဘူး''
''ေၾသာ္- ဒါေၾကာင့္ ေဆး မတိုးတာကိုး။ ဒါနဲ့ Spit Testက ဘယ္လိုခဲြျခားနိုင္တာလဲဆရာ''
''ဒီလိုဗ်။ ကေလးက တံ ေတြးေထြးလိုက္တယ္။ တံေတြးမွာ ဆဲလ္ေတြ ပါလာတယ္။ အဲဒီဆဲလ္ ေတြကDNA ကို ေလ့လာၾကည့္ တယ္။DNAမွာ Mutationရိွေန တာ သြားေတြ့တယ္။ Mutationရိွေနရင္ Salmeterol မတိုးဘူး''
''ခုလို သိရေတာ့ ဟန္ က်တာေပါ့။ ကုသေရးမွာ အ ေထာက္အကူ ရတာေပါ့။ ဒါနဲ့ အဲဒီသုေတသနက ဘယ္မွာလုပ္ တာလဲဆရာ''
'']]Brighton and Sussex Medical School က သုေတ သီေတြရယ္၊University of Dun-dee က သုေတသီေတြရယ္ ပူး ေပါင္းလုပ္ၾကတာဗ်''
''သူတို့က ဘယ္လိုစမ္း သပ္လဲ ဆရာ''
''အစမ္းသပ္ခံကေလးေတြကို အုပ္စုနွစ္စုခဲြထားတယ္။ ပထမအုပ္စုကို Salmeterol ေပး တယ္။ ဒုတိယအုပ္စုကို Montelu-kast ေပး တယ္။ ေဆးနွစ္မို်းစလံုး က ပန္းနာရင္က်ပ္ေပ်ာက္ေဆး ေတြခ်ည္းပဲ''
''ဟုတ္ကဲ့ ဆရာ''
''သုေတသနရလဒ္က ထူးျခားတယ္။ သုေတသီတစ္ဦး ျဖစ္တဲ့ Professor Somnath Mu-khopadhyay က ေျပာတယ္။ Montelukast က သာတာ ေတြ့ပါ တယ္။ ပန္းနာရင္က်ပ္ကုသတဲ့ေန ရာမွာ Personalised Medicineကို သံုးစဲြဖို့ သင့္ေလ်ာ္ျပီ ဆိုတာ ေတြ့ရပါတယ္တဲ့''
''Personalised Medicine ဆိုတာက ဘာလဲဆရာ''
''လူနာတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ့ အေျခအေနေပၚ မူတည္ျပီး သင့္ ေလ်ာ္ေသာေဆးနဲ့ ကုတာကို ေခၚ တာဗ်။ တစ္နည္းေျပာရရင္ Mutation ရိွ မရိွ သိျပီးမွ သင့္ေလ်ာ္ ရာေဆးကို ေပးတဲ့ ကုထံုးေပါ့ဗ်ာ''
''တယ္ေကာင္းတဲ့ ကုထံုး ပါလား''
''ဟုတ္တယ္ဗ်။ ယူေက မွာ ပန္းနာရင္က်ပ္က အေတာ္ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ကေလးလူနာ သန္းခီ်ရိွတယ္။ သင့္ေတာ္တဲ့ ကု ထံုးလို တယ္။ Professor Mukho-padhyay က ပညာရိွပီပီ ခ်င့္ခ်င့္ ခိ်န္ခိ်န္ ေျပာတယ္ဗ်။ ေရာဂါကို သီးသန့္ေလ့လာေနတဲ့ အဖဲြ့အ စည္းေတြနဲ့ ယူေကက်န္းမာေရး၀န္ ၾကီးဌာနက လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြ ေတာ့ လိုလိမ့္မယ္လို့ ေျပာပါ တယ္''
''တျခားပါရဂူေတြက ဘာေျပာၾကလဲဆရာ''
''Asthma UK ဆိုတဲ့ ေစ တနာ့၀န္ထမ္းအဖဲြ့ၾကီးက Malay-ka Rahman က ေျပာတယ္။ ခုသု ေတသနရလဒ္ေတြက အားရစရာေကာင္းပါတယ္တဲ့။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ထပ္သုေတသနေတြ ထပ္လုပ္ရင္ေကာင္းမယ္တဲ့။ ေသခ်ာ သထက္ ေသ ခ်ာေအာင္ေပါ့ဗ်ာ''
''လုပ္သင့္ပါတယ္ဆရာ''
''လူနာတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ့ မို်းရိုးဗီဇေပၚ မူတည္ျပီး ကုဖို့ေပါ့ ဗ်ာ။ ခုလို ကုနိုင္ရင္ ပန္းနာရင္ က်ပ္ေၾကာင့္ ေသတာေတြ ေလ်ာ့ သြားနိုင္မယ္တဲ့ဗ်ာ''
''ဟုတ္ကဲ့ ဆရာ''
''က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာ နကလည္း အားေပးတယ္ဗ်။ Roy-al Pharmaceutical Society ဆို တဲ့ အဖဲြ့ၾကီးက ေျပာေရးဆိုခြင့္ရိွ တဲ့ ဗညညေ ၾကမစ့ပ ကလည္း ေျပာ တယ္။ သူကလည္း Consultant Pharmacist ဗ်။ ေဆး၀ါးပါရဂူဆို ပါေတာ့ဗ်ာ။ လူနာရဲ့ မို်းရိုးဗီဇေပၚ မူတည္ျပီး ကုဖို့ပါပဲ''
''ဟုတ္ကဲ့ ဆရာ''
''့]]University of South-ampton u Professor Stephen Holgate uvnf; Personalised Medicine ကို ေထာက္ခံတယ္ဗ်''
''ဒါဆို တစ္ေန့ေန့က် ရင္ က်ယ္ျပန့္တဲ့အသံုးခ်မႈ ရိွလာ လိမ့္မယ္ဆရာ''
''ဟုတ္တာေပါ့ဗ်ာ။Gene-Based Test ဟာ အခုေလာ ေလာဆယ္ လက္လွမ္းမမီေသးေပ မယ့္ အနာဂတ္မွာ အေထြေထြကု ဆရာ၀န္ေတြလက္ထဲ ေရာက္လာ လိမ့္မယ္ဗ်''
ေဒါက္တာရန္မို်းေအာင္ နွင့္ ကိုသာေအးတို့ ေဆြးေနြးေနၾက စဥ္ ျပင္ပ၌ နွင္းစက္မ်ားက တ ေျဖာက္ေျဖာက္ က်ေနဆဲျဖစ္၏။
ေအာင္ (ေဆး-၁)
ရည္ညႊန္းခ်က္ ။ ။ BBC News မွ "Spit Test Improves Asthma Care" ေဆး ပညာေဆာင္းပါးကို မီွျငမ္းကိုး ကားပါသည္။
ေအာင္ ေဆး-၁