18-1-2018
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
အၾကမ္းဖက္မႈေနာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာနယ္စပ္မွ ကုန္သြယ္မႈ ေဆာင္ရြက္ေနသည႕္ ကုမၸဏီ ဆယ္ခုေလ်ာ႕က်သြား
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1046
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
ႏိုင္ငံတကာ အေရး
ေခါင္းတလားေတြ ခ်ိတ္ဆြဲထားခ့ဲတဲ့ ေတာင္ၾကား

လူတစ္ေယာက္ ေသဆံုးရင္ တခ်ဳိ႕က မီးသၿဂၤဳဟ္လုိက္မယ္။ တခ်ဳိ႕ဘာသာေတြက်ေတာ့ ဂူသြင္းမွျဖစ္မယ္လုိ႕ဆုိခ်င္လည္း ဆုိမယ္။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ လူေသအေလာင္းကို အေခါင္းထဲထည့္ၿပီး ျမႇဳပ္ႏွံၿပီဆုိရင္ ေတာ့ အမ်ားစုက ေျမႀကီးထဲျမႇဳပ္ ၾကမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ ေရနဲ႔က်င္လည္က်က္စားတဲ့ေဒသ အခ်ဳိ႕မွာ အေခါင္းကုိ ျမစ္ထဲ၊ အင္းထဲ ထည့္ျမႇဳပ္လုိက္တယ္ဆုိတာလည္း ရွိတယ္မဟုတ္လား။

ဒါေပမယ့္ မီးလည္းမ႐ိႈ႕၊ ေရထဲ လည္းမျမႇဳပ္၊ ေျမႀကီးထဲလည္း မထည့္ပဲ ေတာင္နံရံေတြမွာ ခ်ိတ္ထားတဲ့ဓေလ့ရွိတဲ့ အရပ္ကုိ ျမင္ခ်င္ပါတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္က ဆာဂါဒါေတာင္ၾကားကိုသြားၾကည့္မွ ကိုယ္တုိင္ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

ဆာဂါဒါဆိုတာ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံက ဗဟုိေကာ္ဒီလာရာေတာင္တန္း ေဒသမွာရွိတဲ့ေတာင္ၾကားတစ္ခုေပါ့။ အဲဒီအရပ္က မာလီတက္ပ္ျမစ္ လက္တက္ စတင္ျမစ္ဖ်ားခံရာ အရပ္ျဖစ္ သလုိ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္အထက္ ကီလုိမီတာတစ္ဝက္မွာ ရွိေန ပါတယ္။ ဆုိဂါဒါေတာင္ၾကားကုိ ေတာ့ ဒါတာေတာင္တန္း၊ ကလာဝီ တန္ေတာင္တန္း၊ ပုိလစ္ေတာင္တန္း၊ တီရက္စ္ေတာင္တန္းနဲ႔ စီစီပိတန္ ေတာင္တန္းေတြက အေရွ႕ဘက္၊ ေျမာက္ဘက္နဲ႔ ေတာင္ဘက္ေတြမွာ ပတ္လည္ဝိုင္းၿပီး ကာရံထားပါတယ္။

ဆာဂါဒါက ကိုယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ ခြင့္ရေဒသလည္းျဖစ္တယ္။ ေတာင္တန္းျပည္နယ္ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္တဲ့ ဘြန္ေတာက္ၿမိဳ႕အနားမွာရွိၿပီး  ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရဆုိရင္ လူဦးေရတစ္ေသာင္းႏွစ္ ေထာင္ေလာက္သာ ရွိပါတယ္။ ေစာေစာက ေျပာခဲ့သလုိပါပဲ။ လူေနအိမ္ေျခနည္းေပမယ့္ ေခါင္းတလားေတြ ေတာင္နံရံမွာ ခ်ိတ္ဆြဲထားတဲ့အတြက္ ကမၻာက စိတ္ဝင္စားျခင္းခံရေတာ့တာပါပဲ။

ဒီလုိအေခါင္းေတြ ခ်ိတ္ဆြဲထားတဲ့ ေနရာကေတာ့ ပဲ့တင္သံ ေတာင္ၾကားလုိ႔ဆုိတဲ့ Echo Valley မွာပါ။ ထူးျခားခ်က္အေနနဲ႔ ခ်ိတ္ဆြဲထားတဲ့ အေခါင္းေတြထဲမွာ အခ်ဳိ႕ဟာ ရာစုႏွစ္ေတြနဲ႕ခ်ီၿပီး သက္တမ္းၾကာၿပီဆုိတာကေတာ့ အံ့စရာပါပဲ။  သက္ တမ္းအၾကာဆံုးအေခါင္းက ႏွစ္ ၅ဝဝတဲ့။ အာရွကထူးဆန္းတဲ့ ေရွးေဟာင္းအမူအက်င့္ထဲက ေလ့လာဖုိ႕ေကာင္းတဲ့ ဓေလ့စ႐ိုက္တစ္ခုေပါ့ေလ။ 

ဒီလုိ နည္းကုိသံုးတာက ကုိယ့္ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းရဲ႕အုတ္ဂူကုိ ေလာဘသမားေတြ လာေဖာက္မယ့္ရန္နဲ႔ တိရစၧာန္ေတြ လာတူးဆြမယ့္ ဒဏ္ကကာကြယ္ၿပီးသားျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ဆုိၾကေသးတယ္။ အခ်ဳိ႕အေခါင္းေတြကေတာ့ ႏွစ္အနည္းငယ္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ လက္ဝါးကပ္တုိင္ အမွတ္အသားနဲ႔ အေခါင္းအသစ္ေတြကေတာ့ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ခရစ္ယာန္ အသုိက္အဝန္းကပါပဲ။ 

အေခါင္းေတြထဲက အခ်ဳိ႕ဟာခပ္ရွည္ရွည္မဟုတ္ဘဲ ေလးေထာင့္ဆန္ဆန္ေတြ႕ရပါမယ္။  ဒါကေတာ့ ႐ုိးရာဟန္မပ်က္ စ်ာပန အစဥ္အလာအရ ေသသူကုိ ထုိင္ရက္ပံုစံနဲ႔ ထည့္သြင္းၾကလုိ႔ပါပဲ။ ထုိင္ရက္ပံုစံဆုိတဲ့ ေနရာမွာလည္း ကိုယ္ဝန္သည္ ဗုိက္ထဲက သေႏၶသားရဲ႕ ခပ္ေကြးေကြးေနရတဲ့ ပံုစံဆုိရင္ ပုိမွန္ပါမယ္။

လူတစ္ဦး ေသဆံုးေလတုိင္း ေတာင္နံရံမွာလာလာၿပီး ခ်ိတ္ၾကတာခ်ည္းပဲလုိ႕ေတာ့ မဆုိႏုိင္ဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အခ်ဳိ႕ေဒသခံေတြက ဒီနည္းနဲ႕သၿဂႋဳဟ္တာကို ပုိႀကိဳက္ၾကတယ္တဲ့ေလ။ ဧည့္သည္ေတြ လာေရာက္တည္းခုိေလ့ရွိတဲ့ အဓိကရြာ ႀကီးနဲ႔ဆုိရင္ ၁၅ မိနစ္၊ နာရီဝက္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္ရင္ ပဲ့တင္သံေတာင္ၾကားကို ေရာက္တယ္ဆုိေပမယ့္ လမ္းျပမပါဘဲ သြားရင္ေတာ့ မ်က္စိလည္ေနမွာ ေသခ်ာသေလာက္ပါပဲ။

ဆာဂါဒါေတာင္ၾကားဟာ ဒီလုိသၿဂိဳဟ္ပံုမ်ဳိးနဲ႕ ကမၻာမွာထင္ေပၚလာ တယ္ဆုိေပမယ့္ သူ႕မွာလည္စရာပတ္စရာ ေရတံခြန္လွလွေတြ၊ လုိဏ္ဂူေတြ၊ အပန္းေျဖနားေနခ်င္စရာေနရာေတြ အျပည့္ရွိပါတယ္။ အဲဒီကိုေရာက္ခဲ့လုိ႔ အစ္ဂုိေရာ့စ္လုိ႕ေခၚတဲ့ ေဒသခံဧည့္လမ္းၫႊန္ေတြ သံုးရင္ လည္း အဖုိးအခ နည္းနည္းနဲ႔ ေနရာအႏွံ႔ လုိက္ျပပါလိမ့္မယ္။

ဟုိးေခတ္က ေခ်ာင္က်တဲ့ ေနရာေလးလုိ႔ေျပာရင္ရႏုိင္ေပမယ့္ သမုိင္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာ ႏိုင္ငံတကာက သာသနာျပဳသူေတြ အေရာက္မ်ားခဲ့တာေၾကာင့္ ေတာင္ၾကားတစ္ခြင္မွာ စိုက္ပ်ဳိးျဖစ္ထြန္းေနတဲ့ သီးႏွံေတြ၊ သစ္ပင္ေတြဟာ လည္း ႏုိင္ငံအစံုက ဗီဇမ်ဳိးေစ့ကုိရခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။

၁၈၈၂ ခုႏွစ္နဲ႕ ၁၈၉၆ ခုႏွစ္ၾကားမွာ စပိန္ေတြက ကုိလုိနီအျဖစ္လာၿပီးနယ္ခ်ဲ႕ခဲ့လို႔ စပိန္မ်ဳိးျဖစ္တဲ့ အာေရးဗီးယားေကာ္ဖီခင္းရွိသလုိ အေမရိကန္လက္ေအာက္ ခဏတာက်ေရာက္ခ်ိန္မွာလည္း အေအးပိုင္းေဒသ ျဖစ္တဲ့အေလ်ာက္ စေတာ္ဘယ္ရီခင္းနဲ႔ မက္မြန္ပင္ေတြကလည္း ဆာဂါဒါ ေတာင္ၾကားရဲ႕ ရာသီဥတုနဲ႔ ကိုက္ညီေနျပန္တယ္။ ေဂၚဖီ၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ပဲ၊ မုန္လာဥနီလည္း စုိက္လုိ႔ရတာပဲ။ ဗယ္လန္စီယာ လိေမၼာ္သီးဆုိရင္လည္း စားမကုန္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ထြန္းတာပါပဲ။

လူမ်ဳိးအေနနဲ႔ကေတာ့ တ႐ုတ္-ဖိလစ္ပုိင္ ကျပားေတြမ်ားပါတယ္။ ေန႔ေရာညပါ ေအးခ်မ္းတိတ္ဆိတ္တဲ့ အရပ္ျဖစ္ၿပီး ဆာဂါဒါသားေတြကုိေတာ့ 'ကန္ကန္ေန' စကားေျပာတဲ့ သူေတြအျဖစ္ေတြ႕ရပါမယ္။

ေတာင္တန္းေတြက တစ္ဝက္တစ္ပိုင္း ကြယ္ဝွက္ေပးထားသလုိျဖစ္ေနတဲ့ ဆာဂါဒါဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွတစ္ခြင္မွာ ေက်ာပုိးအိတ္တစ္လံုးနဲ႔ ေအးၿငိမ္းရာ အရပ္ေတြဆီ လွည့္လည္သြားလာ တတ္သူေတြ အႀကိဳက္ေတြ႕တဲ့ ေနရာဆုိရင္လည္း မမွားႏုိင္ပါဘူး။ တစ္ခ်ိန္က အာဏာရွင္စနစ္လႊမ္းမုိးတဲ့ အခ်ိန္တုန္းကဆုိရင္ ပညာတတ္လူတန္းစားေတြက နုိင္ငံေရးဒုကၡသည္အျဖစ္ လာေရာက္ ပုန္းခုိတဲ့ ဆာဒါဂါေတာင္ၾကားလည္း ျဖစ္ျပန္ပါတယ္။

ဆာဂါဒါက ထင္ရွားတဲ့ဂူႀကီးႏွစ္ဂူစလံုးဟာ ေခါင္းတလား ခ်ိတ္ဆြဲရာေနရာေတြျဖစ္သလုိ တစ္ခါတရံ လုိဏ္ေခါင္းေပါက္ထဲမွာ အ႐ိုးေခါင္းေတြခ်ည္း ထည့္ထားတာမ်ဳိးလည္း ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။

ဂူေတြထဲက ဖြတ္သဏၭာန္ပံုေတြကေတာ့ ဘဝမွာအသက္ရွည္ရွည္ေနႏုိင္ဖုိ႕နဲ႕ ဘဝကူးေကာင္းဖုိ႕အတြက္ သေကၤတလုိ႔ ဆုိၾကတယ္။ Sumaguing လုိဏ္ဂူကုိေတာ့ ဆာဂါဒါတစ္ခြင္ အမွာ အႀကီးဆံုး လုိဏ္ဂူႀကီးလုိ႕လည္း လူသိမ်ားၾကေသးတယ္။ ဂူႀကီးထဲက အခန္းႀကီးငယ္ အသြယ္သြယ္က လည္း စိတ္ကူးယဥ္ဆန္ဆန္ အမည္ လွလွေလးေတြ ေပးထားတတ္ပါေသးတယ္။ ဥပမာ ဘုရင့္ခန္းဆီးလႊာ၊ ပန္း ေဂၚဖီ စတဲ့ အမည္ဆန္းေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။

ဂူက ႀကီးၿပီးေမွာင္ေနတာေၾကာင့္ ဧည့္လမ္းၫႊန္က ဂက္စ္မီးအိမ္ေလးေတြေပးၿပီး လမ္းျပတတ္ပါတယ္။ ေအးၿပီး စုိစြတ္ေနတာေၾကာင့္ ေခ်ာ္မလဲေအာင္လည္း အလြန္ သတိထားရပါမယ္။ ေနာက္ထပ္ ထင္ရွားတဲ့ လုိဏ္ဂူကေတာ့ Lumiang Burial လုိဏ္ပါပဲ။ အဓိကရြာႀကီးကေန ေတာင္ဘက္ကို ၁၅ မိနစ္ေလာက္ ေလွ်ာက္ရင္ေရာက္ေရာ။              

ဂူႀကီးႏွစ္ဂူက လမ္းေၾကာင္း တစ္ခုေပၚမွာ တစ္ဂူဝင္တစ္ဂူထြက္ သေဘာမ်ဳိးျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ခရီးအကြာအေဝးကို ေျပာၾကတဲ့အခါ  ကုိယ္အရင္သြားတဲ့ ဂူေပၚမူတည္ၿပီးၾကာခ်ိန္က ကြာျခားေနတတ္ၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လုိဏ္ဂူႏွစ္ဂူကုိ အျပင္ဘက္ကပတ္မသြားဘဲ ဂူထဲက  လမ္းက်ဥ္းက်ဥ္းထဲကုိ လွ်ဳိၿပီးေလွ်ာက္သြားတဲ့အခါ အခ်ိန္ပုိၾကာတတ္ပါတယ္။

စြန္႔စားခန္းႀကိဳက္တဲ့ သူေတြကေတာ့ အဲဒီလုိဏ္ဂူႀကီးႏွစ္ခုကုိ အေဝးဆံုးလမ္းေၾကာင္းကေနလမ္းျပနဲ႔ ေလးငါးနာရီၾကာေအာင္ တမင္သြားတာလည္း ရွိတယ္။ သြားရတဲ့ လမ္းမွာ ေက်ာက္နံရံေတြကုိ တက္ရမယ္။ အခ်ဳိ႕ေနရာမွာ မိေခ်ာင္းတြား သြားရမယ္။ တစ္ခါတရံ ဂူထဲကေရအိုင္ထဲေရကူးၿပီး ေနာက္တစ္ရာကို ျဖတ္ၾကရမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ စြန္႕စားခန္းႀကိဳက္သူေတြ သက္လံုေကာင္းၿပီး ေရကူး တတ္သူေတြသာ သြားႏုိင္မယ့္နည္း ျဖစ္ေနတာပါ။

ဒါေပမယ့္ ဘာမွမပါဘဲ ခ်က္ခ်င္းထသြားလုိ႕ေတာ့ မရဘူးေပါ့။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ရာဘာဖိနပ္၊ ေျခာက္ေသြ႕ၿပီးအေအးဓာတ္ကာ ကြယ့္ အဝတ္အစား၊ ေတာင္တတ္သမားသံုး ဦးထုပ္၊ ဓာတ္မီးကေန ကင္မရာေတြထည့္ဖုိ႕ ေရလံုတဲ့အိတ္၊ စြမ္းအင္ဘားလုိ႕ ေခၚတဲ့ အလင္းေပးအေခ်ာင္း စတာေတြလည္းပါမွ လုိရာခရီးကုိ ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္း ေရာက္မွာပါ။

ေၾသာ္ၿပီးေတာ့ တကယ္ေတာ္တဲ့ လမ္းၫႊန္နဲ႕မွရမွာေနာ္။ မဟုတ္ရင္ ဂူထဲမွာလမ္းေပ်ာက္ၿပီး ေဟာလိဝုဒ္က နာမည္ေက်ာ္ The Cave  ဇာတ္ကားေတြလုိ တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ခ်ားစရာ ေတြနဲ႕ခ်ည္း ျဖစ္ေနဦးမယ္။ 

ေခါင္းတလားနဲ႔ လုိဏ္ဂူေတြၿပီးရင္ေတာ့ ေဒမန္းဆုိတဲ့ရြာေလးက ဆာဂါဒါရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ႐ုိးရာဓေလ့ေတြ ထြန္းကားရာ ေနရာပါ။ 'ကာကာေန' ဘာသာစကား ေျပာတဲ့ဌာေန လူမ်ဳိးတဲ့ရဲ႕ အခမ္းအနားေတြ က်င္းပတာလည္း ဒီရြာမွာပါပဲ။ တကယ္လုိ႕ ရြာသားတစ္ဦးဦးနဲ႔ရင္းႏွီးလုိ႕ သူတုိ႕က အိမ္အလည္လာဖုိ႕ ဖိတ္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ လက္ခ်ည္းသက္သက္မ သြားနဲ႔။ ၾကက္ျဖစ္ျဖစ္၊ ေပါင္မုန္႔ ျဖစ္ျဖစ္ ေဆာင္သြားရတယ္။ အျပန္အလွန္ သေဘာေပါ့။ ဒါမွရြာခံေတြ ၾကားမွာ မ်က္ႏွာပြင့္မွာေလ။

ဆာဂါဒါမွာရွိတဲ့ ေဒသခံေတြက ခင္မင္ရင္းႏွီးလြယ္တယ္ဆုိေပမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕ေဒသ၊ လူမ်ဳိးနဲ႔ ႐ုိးရာဓေလ့ ေတြကို ေလးေလးစားစား အသိအမွတ္ျပဳမွ ႀကိဳက္ၾကတယ္။ အမ်ားျပည္သူသံုး ပစၥည္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကို လက္သရမ္းၿပီး ရမ္းကားလုိ႔ကေတာ့ ဧည့္သည္ေကာ ဘာေကာမညႇာတတ္ၾကဘူး။ အမႈိက္ေတြလည္း လမ္းမွာ ဖြတာမႀကိဳက္ၾကျပန္ဘူး။ အမိႈက္ပစ္ဖုိ႔ ကုိယ့္အိတ္ကိုယ္ေဆာင္လာရင္ သူတုိ႕ကအႀကိဳက္ဆံုးပဲ။ ဒီလိုဆုိေတာ့ ေနရာက ေခ်ာင္က်ေပမယ့္ ေခတ္မီတယ္လုိ႔ ခ်ီးက်ဴးရမွာပဲေလ။

တကယ္လုိ႔ ဓာတ္ပုံ႐ုိက္ခ်င္တယ္ဆုိရင္လည္း ခြင့္ျပဳခ်က္ေလးေတာ့ ေတာင္းမွႀကိဳက္တတ္ၾကတယ္။ ႐ုိး႐ိုးရွင္းရွင္းနဲ႔ ပြင့္ပြင့္လင္းသမားေတြရဲ႕ စ႐ုိက္လကၡဏာ အတုိင္းပဲလုိ႔ဆုိမယ္။ 

ဆာဂါဒါမွာ ရင္ခုန္စရာကေတာ့ Bomod-ok ဆုိတဲ့ ေရတံခြန္ေပါ့။ အျမင့္က မီတာ ၂ဝဝ ဆုိတာ နည္းနည္း ေနာေနာအျမင့္မွ မဟုတ္ဘဲေလ။ သူ႕ကုိေၾကာက္ရင္ေတာ့ အနားမွာကပ္ေနတဲ့ Bokong ေရတံခြန္ေလးမွာ ေပ်ာ္ၾကလည္းရပါတယ္။ ေရတံခြန္ ကေရဟာ အလြန္ေအးျမေနတာေၾကာင့္ လူတုိင္းၾကာၾကာ ေရမကစားႏုိင္ၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရတံခြန္နားေရာက္ရင္ေတာ့ မဆင္းဘဲမေနႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ႐ႈခင္းက ဆြဲေဆာင္တယ္လုိ႔လည္း နာမည္ႀကီးပါေသးတယ္။

ဒါတင္ပဲလားဆုိေတာ့ ဆာဂါဒါမွာထင္ထင္ရွားရွားနဲ႔ အရမ္းလွပတဲ့ ေတာင္ေလွကားထစ္ စပါးစုိက္ခင္းေတြကလည္း ေတြ႕သူတုိင္း ဓာတ္ပံု ႐ုိက္ခ်င္ေလာက္ေအာင္လွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဖိလစ္ပိုင္မွာ ယူနက္စ္ကုိက ကမၻာ့သမုိင္းအေမြ အႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးရေလာင္ ေရွးက်ၿပီးလွပတဲ့ ေဒသကလည္း ရွိေနျပန္ေသးေတာ့ ဆာဂါဒါရဲ႕ ေလွကားထစ္စုိက္ခင္းအလွကုိ သိပ္မၫႊန္းေတာ့ဘူးေနာ္။ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ၾကမွ ဖိလစ္ပုိင္က  ကမၻာ့သမုိင္းဝင္ ေတာင္ေလွကားေဒသတစ္ခုရဲ႕အလွကို ဆက္ၿပီး ေျပာၾကတာေပါ့ေလ။

 

သုနႏၵေခတ္

သုနႏၵေခတ္
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: [email protected] Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.