ဒ႑ာရီေဗဒ - Mythology ဆုိင္ရာ ေဆာင္းပါးေတြ ေရးေနတဲ့ ရက္ေတြဟာ အပူခ်ိန္မ်ားလြန္းလုိ႔ တခ်ဳိ႕ အရပ္ေဒသေတြမွာ ေသာက္သုံးေရ ျပတ္လပ္ကုန္ၾကတဲ့ သတင္း။ အပူအားႀကီးလုိ႔ ႐ုတ္တရက္ ေသဆုံးၾကတဲ့ သတင္းေတြေန႔စဥ္ စိတ္မခ်မ္းေျမ႔စရာ ၾကားေနရပါတယ္။ ကုိယ္တုိင္လဲ အပူဒဏ္ကုိ တလူးလူး တလိမ့္လိမ့္ ခံစားေနရပါတယ္။ ၾကာေတာ့ ေနထြက္မွာကုိပဲ ေၾကာက္လာမိေတာ့သလုိလုိ ျဖစ္လာပါတယ္။ မနက္ ၁၁ နာရီကစၿပီး ဖတ္လုိ႔ မေကာင္း၊ ေရးလုိ႔မေကာင္း၊ ေခြၽးေပါင္းအုိးထဲ ေနရသလုိ ခံစားရပါတယ္။ ေနဝင္သြားလုိ႔ ေန႔လုိ မပူေတာ့ေပမယ့္ ေခြၽးတၿပဳိက္ၿပဳိက္ ပူအုိက္တဲ့ေဝဒနာေၾကာင့္ စာဖတ္မရ၊ ေရးမရျပန္ပါဘူး။ ယပ္ေတာင္ကုိ ဘယ္ေညာင္းရင္ ညာကုိေျပာင္း၊ လက္ဝဲနံေတာင္း မွလက္ယာနံေတာင္း အေျပာင္းအျပန္။ ညဥ့္ဦးယံ နာရီေတြကို က်ပ္တင္ ငါးႏွယ္ ခံစားကုန္လြန္ရပါတယ္။ ႏုိးတစ္ဝက္ ေမွးစက္မေပ်ာ္ တေပ်ာ္နဲ႔ ည ၁၁ နာရီေက်ာ္လြန္ သန္းေခါင္ ၾကက္တြန္ေတာ့မွ ေရးေနဆဲေဆာင္းပါးကုိ ဖေယာင္းတုိင္ အလင္းအားနဲ႕ ေရးသားရပါတယ္။ မုိးေသာက္ယံဦးအထိ စာေရးၿပီး ပူရွိန္ထန္ျပင္း ရွင္ေနမင္း ထြက္မလာမီ ေဘာပင္ကေလး အသာခ် တစ္ေရးရေအာင္ အိပ္ရပါတယ္။ စိတ္ကေတာ့ မီးျမားေတြ အစင္းစင္း သက္ဆင္းလာမယ့္ ေနအလာကုိ စုိးရြံ႕ေနပါတယ္။
                ႏွစ္ဆယ့္တစ္ရာစု ဥတုဝိပၸလႅာ သကမၻာမွာ အယ္နီညဳိ ဆုိတာက တစ္မ်ဳိး၊ မုိးကလဲ ရြာခ်ိန္တန္လ်က္ မရြာဘဲ ေနရက္ေလသမုိ႔ ေနထြက္မွာ စုိးရြံ႕ၾကေပမယ့္ ကမၻာဦးလူေတြတုန္းကေန၊ လကုိ ေတာင့္တခဲ့ၾကသတဲ့။ အေမွာင္ကုိ ပယ္ခြင္းအလင္းေဆာင္ဖုိ႔ မီတာပုံး ေစာင့္ေရွာက္ခ ၁ဝဝဝ က်ပ္ ေပးရတဲ့ လွ်ပ္စစ္မွ မရွိဘဲကုိး။ ငေမာင္တုိ႔ ေခတ္ေရာက္ကာမွ ကံေကာင္းလြန္းလွလုိ႔ လွ်ပ္စစ္ရွိေနၿပီေလ။ ကမၻာဦးသူေတြခမ်ာမွာေတာ့ ေနသာသူတုိ႔အတြက္အားထားရာ။ ေနဟာသူတုိ႔ ေန႔စဥ္ဘဝရဲ႕ အရွင္သခင္လုိ႔ မွတ္ထင္လာခဲ့ၾကတယ္။ ေနကုိအားထား ေနကုိ ေလာကရဲ႕ အရွင္သခင္ တစ္ပါးလုိ မွတ္ယူလာ ၾကရာက ေနနတ္ဘုရား ဆုိတာကုိ လူသားက သူ႔မေနာသဏၭာန္အတြင္း ဖန္ဆင္းလုိက္ပါေတာ့တယ္။ ေနနတ္ ဘုရားကို ဖန္ဆင္းတဲ့ လူသားဟာ ေနနတ္ဘုရားဆုိင္ရာ ဒ႑ာရီေတြ ဖန္တီးျပန္ပါတယ္။ သမုိင္းဦးအစ ေရွးရာဇဝင္ေတြအထိ အုပ္စုိးသူဘုရင္ ေတြဟာ ေနနတ္ဘုရားက ဆင္းသက္ လာၾကသူေတြလုိ႔ ဆုိလာၾကပါတယ္။ သူတုိ႔အုပ္စုိးရာ နယ္ပယ္ေဒသ ၿမဳိ႕ျပႏုိင္ငံေတြကုိလဲ ေနနတ္ဘုရားႏုိင္ငံေတာ္ Sun Kingdom လုိ႔ မွတ္ယူလာပါတယ္။ (ျမန္မာဘုရင္ေတြက သူတုိ႔ဟာ အသမၻိႏၵိခတၴိယနဲ႔ အာဒိစၥႏြယ္ လာလုိ႔ဆုိၾကတယ္။ အာဒိစၥႏြယ္လာ ဆုိတာ ေနနတ္အႏြယ္ေတာ္ပါတဲ့) ေရွးေခတ္အီဂ်စ္ေတြဟာ သူတုိ႔ ဘဝအတြက္ အားကုိးရာ အကာအကြယ္ျပဳရာ ကိုးကြယ္ရာ ေဖြရွာၾကရာမွာ သူတုိ႔ေန႔စဥ္ ဘဝကို အေထာက္အမ ျပဳတဲ့ေနကို ကုိးကြယ္ရာလုိ မွတ္ယူၾကပါတယ္။ ေနကုိပုိင္စုိးတဲ့ ေနနတ္ဘုရားကုိ Amon Ra ဘြဲ႕နာမည္ခ်ည္ကာ ေလာကရဲ႕ အရွင္အျဖစ္ တင္ေျမႇာက္ၾကပါတယ္။ ေနနတ္ဘုရား ဒ႑ာရီကိုလဲ ဖန္တီးလုိက္ပါတယ္။ ေနနတ္ဘုရား Amon Ra ဟာေန႔စဥ္ ေရႊေလွႀကီးနဲ႔ အေရွ႕ ဥဒည္စြန္းက အေနာက္ ေဂါယာကြၽန္းကုိ သြားသတဲ့။ အေနာက္ကမွ တစ္ဆင့္ ေျမေအာက္ကမၻာကို စြန္႕စြန္႕စားစား ျဖတ္သန္းပါသတဲ့။ Ra ရဲ႕ ေရႊေလွႀကီး ေျမေအာက္ကမၻာကို ျဖတ္သန္းေနတဲ့အခါ ကမၻာႀကီးမွာ ညအခါ ျဖစ္ရသတဲ့။ ကမၻာက တစ္ေနရာတည္းမွာ တည္ေနၿပီး ေနကသာ ကမၻာကုိ လွည့္ပတ္သြားေနတယ္ ဆုိတဲ့ အယူအဆရဲ႕ ေရွးဦးအစပါပဲ။ ျမန္မာေတြကလဲ ေနနတ္သား ျမင္းျဖဴႀကီး ရွစ္ေကာင္ကတဲ့ ေနရထား ႀကီးကို ေရွ႕ျပဳဗၺာဝိေဒကြၽန္းက အေနာက္ေဂါယာဆီ ေန႔စဥ္ ေမာင္းႏွင္သြားတယ္။ ျမင္းမုိရ္ေတာင္ မ႑ဳိင္ ပတ္လည္ကြၽန္းႀကီး ေလးကြၽန္းရွိတာမွာ ေနရထား ျမင္းမုိရ္ေတာင္နဲ႔ ကြယ္သြားတဲ့ကြၽန္းမွာ ညကာလျဖစ္ရတယ္။ ေနဒ႑ာရီကုိ အကယ္မွတ္ ယူယုံၾကည္ပါတယ္။ အီဂ်စ္ ဒ႑ာရီ နဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့့့္ပါ။
             အက္ဇတက္၊ အင္ကာနဲ႔ မာယာေတြမွာလဲ ေနနတ္ဘုရားကုိးကြယ္မႈနဲ႔ ေနနတ္ဘုရား ဒ႑ာရီေတြ ရွိပါတယ္။ အက္ဇတက္တုိ႔ ကုိးကြယ္ပူေဇာ္လူ အရွင္လတ္လတ္ရင္ခြဲၿပီး နွလုံးသားကုိ ေသြးသံရဲရဲနဲ႔ ေနနတ္ဘုရား Tezcatlipoca ကုိ ပသၾကသတဲ့။ ေနနတ္ဘုရားကုိ ပူေဇာ္ရာ ယဇ္ပလႅင္ျမင့္ျမင့္ႀကီးေတြ ႀတိဂံပုံတည္ ေဆာက္ၾကပါတယ္။ ဒီယဇ္ပလႅင္ ျမင့္ျမင့္ႀကီးေပၚမွာ လူအရွင္လတ္လတ္ ရင္ခြဲႏွလုံးကုိ ထုတ္ယူၿပီး ေနနတ္ဘုရားကုိ ပသပါတယ္။ အင္ကာေတြကေတာ့ တိရစၧာန္ေတြ၊ ကေလးငယ္ေတြကုိသတ္ၿပီး ေနနတ္ ဘုရား Inti နဲ႔ ဖန္ဆင္းရွင္ Viracocha ကုိ ယဇ္ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။
            အီဂ်စ္ေတြမွာ ဒ႑ာရီေတြ မ်ားလြန္းေတာ့ ဒ႑ာရီလာ နတ္ဘုရား၊ နတ္ဘုရားမေတြလဲ မ်ားလွပါတယ္။ နတ္ဘုရား၊ နတ္ဘုရားမေတြဟာ သူတုိ႔ဘဝရဲ႕ ေကာင္းက်ဳိး၊ ဆုိးက်ဳိးျပဳႏုိင္တယ္လုိ႔လဲ ယုံမွတ္ၾကပါတယ္။ နတ္ဘုရား၊ နတ္ဘုရားမေတြ အတြက္ဗိမာန္၊ ကြန္းေတြ တည္ေဆာက္၊ ႐ုပ္တု၊ ဆင္းတုေတြထု လုပ္ကုိးကြယ္ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။ ေနနတ္ဘုရား Amon Ra ကုိ နတ္ဘု ရားေတြထဲမွာအႀကီးမႉးလုိ႔ ယုံမွတ္ပါတယ္။ အီဂ်စ္ဒ႑ာရီေတြက သုံးပါးေပါင္း တစ္ဆူ Triad ကို ေဖာ္ျပေတာ့ မိခင္နတ္ဘုရားမ Isis,သူ႔ ေမာင္လဲေတာ္စပ္၊ ခင္ပြန္းလဲ ျဖစ္တဲ့ နတ္ဘုရား Osiris နဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕သား နတ္ဘုရား Horus သုံးပါးေပါင္း တစ္ဆူ အယူကုိ ယူၾကျပန္ပါတယ္။ ဒီအယူဟာ တျခားဘာသာဆီ စီးဝင္ပါတယ္။ ခရစ္ယာန္ဘာသာမွာ ခမည္းေတာ္ ေယေဟာဝါဘုရား ၊ သားေတာ္ ေယရွဳခရစ္နဲ႔ သန္႔ရွင္း ေသာ ဝိဥာဥ္ေတာ္ သုံးပါးေပါင္း တစ္ဆူ မွတ္ယူပါတယ္။
              မိခင္နတ္ဘုရားမ Isis က သားနတ္ဘုရား Horus သိမ္းငွက္ ကုိယ္စားျပဳကုိ ႏုိ႔ခ်ဳိတုိက္ေကြၽးေနပုံ ထုလုပ္ပူေဇာ္ပါတယ္။ နတ္ဘုရားမရဲ႕ ရင္သားတင္းတင္းရင္းရင္းကုိ ေပၚေပၚလြင္လြင္ ထုလုပ္ပါတယ္။ မိခင္ေမတၱာ၊ မိခင္ျဖစ္မႈေဖာ္ျပတဲ့ သေကၤတအျဖစ္ ရင္သားကို ေပၚလြင္လွပေအာင္ ထုလုပ္တာပါ။ မိခင္နတ္ ဘုရားမနဲ႔ သားနတ္ဘုရား ကေလးငယ္ ပုိက္ေပြ႕ခ်ီပုိးထားပုံ ပန္းပု၊ ပန္းခ်ီေတြကို ထုလုပ္ေရးဆြဲ ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။ သားနတ္ဘုရား ကေလးအသြင္ ထုလုပ္ကိုးကြယ္ပါတယ္။ ေနာက္ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ခ်ီကုန္ၿပီးတဲ့ အခါ ခရစ္ယာန္ဘာသာမွာ ေယရွဳ မယ္ေတာ္နဲ႔ ေယရွဳကေလးငယ္ကုိ တြဲလ်က္ ေရးဆြဲထုတ္လုပ္ ပူေဇာ္သမႈျပဳ လာပါတယ္။ ကေလးငယ္ေယရွဳ ပုံထုလုပ္ေရးဆြဲၿပီး သူငယ္ေတာ္ လုိ႔ ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။
               ေရွးအီဂ်စ္တုိ႔ရဲ႕ ဒ႑ာရီမွာ အခ်စ္၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ၊ ေတးဂီတ၊ ကခုန္ မႈေတြကို စုိးပုိင္သူ နတ္ဘုရားမ Hathor ဆုိတာရွိပါတယ္။ လူတစ္ဦး ေသဆုံးတဲ့အခါ ေသသူ႔ဝိဥာဥ္ ေကာင္းကင္ဘုံဘက္ လွမ္းဖုိ႔ Hathor က ေလွကားေထာင္ေပးသတဲ့။ ဒါေၾကာင့္ Hathor ကုိ မရဏ အရွင္မအျဖစ္ မွတ္ထင္ကုိးကြယ္ၾကပါတယ္။ New Larousse Eneyclopedia of Mythology မွာ Hathor ကုိ Queen of the Deathy မရဏဘုရင္မလုိ႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္ဆန္း တစ္ရက္ေန႔ကုိ Hathor နတ္ဘုရား ေမြးေန႔ပြဲက်င္းပသတဲ့။ ႏွစ္သစ္ဆန္း ေန႔ဦး အ႐ုဏ္ဦး မလာမီကေလးမွာ ယဇ္ပေရာဟိတ္မေတြက Hathor ႐ုပ္ တုကုိ နတ္ကြန္းထဲက ထုတ္ယူၿပီး အျပင္ဘက္စႀကႍေပၚတင္ကာ ႏွစ္ဆန္းတဲ့ေန႔ ေနျခည္ဦးသစ္ ခံယူေစပါတယ္။ ေယာက်္ား၊ မိန္းမ တစ္ေန႔တာလုံး ေသာက္စားမူးယစ္ေပ်ာ္ရႊင္ သီဆုိကခုန္ နတ္ဘုရားမကို ေဖ်ာ္ေျဖ ပူေဇာ္ၾကပါတယ္။ ႏွစ္ေတြ ကုန္လြန္ ၿပီးေတာ့ ႏွစ္သစ္ကူးေန႔ပြဲေတြ၊ ေပ်ာ္ပြဲ ရႊင္ပြဲေတြ လုပ္လာၾကတာ မရဏ ဘုရင္မေမြးေန႔ပြဲ ဓေလ့ ဆင္းသက္ ႐ုပ္ေျပာင္းလာတာမ်ားလား။ စဥ္းစားဖုိ႔ပါ။
              အီဂ်စ္ေရွးေဟာင္း ဒ႑ာရီေတြမွာ တိရစၧာန္နတ္ဘုရားေတြ အမ်ိဳးမ်ဳိးအေၾကာင္းေတြ ပါရွိေနေတာ့ တိရစၧာန္ နတ္ဘုရားေတြကုိလဲ နတ္ကြန္းေတြနဲ႔ ကုိးကြယ္ခဲ့ၾကျပန္တယ္။ အီဂ်စ္တုိ႔ရဲ႕ ေရွးဒ႑ာရီလာ တိရစၧာန္ နတ္ဘုရားတခ်ဳိ႕ကေတာ့ ႏြားလားဥႆဘ နတ္ဘုရား Apis သုိးထီးနတ္ဘုရား Beneded ဖားနတ္ဘုရား Hequt ႏြားမ နတ္ဘုရား Hathor မရဏနတ္ဘုရား၊ မိေက်ာင္းနတ္ဘုရား Sebek တုိ႔ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၆ ရာစုခန္႔မွာ ဣသေရလေတြ အီဂ်စ္တုိ႔လက္မွာ ကြၽန္ျဖစ္ခဲ့ရစဥ္က ဒီနတ္ဘုရားေတြကို ရွိခုိး ဝပ္ျပဳဖုိ႔ အတင္းအက်ပ္ ျပဳခံခဲ့ရသတဲ့။ ဂ်ဴးတုိ႔ရဲ႕ ဖန္ဆင္းရွင္ ထာဝရဘုရား ေယေဟာဝါကယ္မလုိ႔ အီဂ်စ္တုိ႔လက္က ဣသေရလေတြ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ရတယ္လုိ႔ သမၼာက်မ္း ဓမၼေဟာင္း ထြက္ေျမာက္ရာက်မ္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒါဟာလဲ ဒ႑ာရီ ပါလုိ႔ဆုိတဲ့ ပညာရွင္တခ်ဳိ႕ ရွိပါတယ္။

(The world book Eneyclopedia (1987) Vol:13 ထဲက ယူပါသည္။)
              ေရာမေတြ အင္ပါယာ ထူေထာင္ၿပီး ဘုန္းမီးေနလ ေတာက္ပေတာ့ ဂရိဒ႑ာရီေတြ ေရာမေတြဆီ စီးဝင္စိမ့္ျပန္႔သြားပါတယ္။ ဒ႑ာရီ ေတြနဲ႔ အတူ ဒ႑ာရီပါ နတ္ဘုရား ေတြကုိးကြယ္မႈကိုပါ ယူလုိက္ၾကပါတယ္။ ဒီလုိယူရာမွာ နတ္ဘုရား တစ္ပါးခ်င္းရဲ႕ ေကာင္းဆုိး စ႐ုိက္ကုိ ပါ ယူတာ။ နတ္ဘုရားေတြကုိ မူလ အဆင့္အတန္း၊ မူလ အပုိင္စား အတုိင္းထားေပမယ့္ နာမည္ေတြကိုေတာ့ ေျပာင္းလုိက္ၾကပါတယ္။ ေျပာင္းလုိက္တဲ့ နာမည္ေတြကုိ ျမင္ လြယ္ေအာင္ တခ်ဳိ႕ကုိ ဇယားနဲ႔ ေဖာ္ျပေပးလုိက္ပါတယ္။
              ဂရိ၊ ေရာမ နတ္ဘုရား၊ မေတြရဲ႕ စ႐ုိက္ေတြဟာ သူတုိ႔ကုိ ယုံၾကည္ လက္ခံခဲ့တဲ့ ကာလက လူမႈအဖြဲ႕ အစည္းထဲက စ႐ုိက္ေတြ တစ္နည္း ေျပာရရင္ ဒ႑ာရီနတ္ဘုရားေတြ ရဲ႕ စ႐ုိက္ေတြဟာ အဲဒီကာလက ဒ႑ာရီယုံၾကည္တဲ့ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းထဲမွာ ရွိေနၾကသူတခ်ဳိ႔ရဲ႕ စ႐ုိက္ေတြ လုိ႔ ခန္႔မွန္းရပါတယ္။
              ကမၻာ့သမုိင္းမွာ ေရာမေတြဟာ ႀကဳံသင့္သမွ် ဒ႑ာရီေတြနဲ႔ ဒ႑ာရီလာ နတ္ဘုရားေတြကို နတ္ဘုရား စုံဖက္ - Incorporated ကုိးကြယ္ခဲ့ၾကတယ္။ ပါရွန္းလူမ်ဳိးေတြရဲ႕ အလင္းေရာင္နတ္ဘုရား Mithras ကုိ ေရာမေတြက ေနနတ္ဘုရား လုပ္ပစ္လုိက္ၾကတယ္။ ဆီးရီးယားတို႕ရဲ႕ နတ္ဘုရားမ Atargatis ကို ေရာမေတြက Ishtar လုိ႔ နာမည္ေျပာင္းယူၾကတယ္။ အီဂ်စ္နတ္ဘုရားမ Isis ကုိေတာ့ Cellie နာမည္သစ္နဲ႔ သုံးပါးတစ္ဆူထဲထည့္ၿပီး ေျမဆီၾသဇာကုိ အပုိင္စား ေပးပစ္လုိက္တယ္။
             ေရာမအင္ပါယာႀကီးက က်ယ္ေျပာလွေတာ့ အင္ပါယာ ေဒသေတြက ဒ႑ာရီေတြ ေရာမေတြဆီ စီးဝင္သလုိ ဒ႑ာရီလာ နတ္ဘုရားေတြပါ ပါလာတာမုိ႔ ေရာမေတြမွာ နတ္ဘုရားေတြ ေရတြက္ခက္ေလာက္ေအာင္ မ်ားပါေတာ့တယ္။ ေရာမလုိ႔ ဆုိလုိက္တာနဲ႔ သားေရခ်ပ္ဝတ္ တန္ဆာဝတ္ စစ္သည္ ရဲမက္ေတြကုိ ျမင္ေယာင္လာေအာင္ စစ္မက္ခ်စ္သူေတြ တုိက္ခဲ့ခုိက္ခဲ့ သူေတြပါပဲ။ ေအာင္ပြဲေတြလဲ ရာဇဝင္စာတင္ သရေအာင္ ရခဲ့သူေတြပါ။ အင္အားႀကီးသေလာက္ စည္းကမ္းေကာင္းလွတဲ့ စစ္တပ္ႀကီးကုိ ရဲရင့္၊ သစၥာရွိ၊ ႏုိင္ငံ၊ လူမ်ဳိး ဂုဏ္သိမ္ကို ဦးထိပ္ရြက္၊ စစ္သည္ေတာ္ ဂုဏ္သိကၡာကုိ အသက္နဲ႔အမွ် တန္ဖုိးထားတဲ့ စစ္သည္ေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားတာမုိ႔ အသံၾကား႐ုံနဲ႔ ဖိန္႔ဖိန္႔တုန္ရတဲ့ ေအာင္ပြဲအလီလီရ တပ္မေတာ္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့တာ။ ႏုိင္ငံနဲ႔ လူမ်ဳိးဆုိတာ ငါ၊ ငါ့ မိန္းမ၊ ငါ့သား သမီး၊ ငါ့ေဆြမ်ဳိးေလာက္ အေရးမပါ ဘူးဆုိတဲ့ စစ္သားမ်ဳိးေတြ၊ ရသာတုန္း ရသမွ် ဘာမွမခ်န္ အကုန္ႏွံ၊ နတ္ေနကုိင္းေတာင္ မက်န္ေစနဲ႔ စစ္သားမ်ဳိးေတြ၊ စည္းကမ္းကုိ အျမည္းဘန္း ေပၚမွာထားတဲ့ စစ္သားမ်ဳိးေတြ၊ စစ္သည္ေတာ္ရဲ႕ ဂုဏ္ရည္ဆုိတာ စိန္၊ ေရႊ၊ ေငြ တုိက္ကားနဲ႔ မယားငယ္ မ်ားမွဆုိတဲ့ စစ္သားမ်ဳိးေတြနဲ႔သာျဖင့္ သမုိင္းထဲမွာ ေရာမစစ္သည္ဆုိတဲ့ စကားလုံးဟာ ေရာမသမုိင္းတစ္ေစာင္ လုံးကို ပုပ္ေဟာင္နံေစာ္က်န္ေနမွာ။ ဒီလုိမွ မဟုတ္ပဲ။
               ေရာမစစ္သည္ရဲ႕ ဓားဟာေရာ မအင္ပါယာႀကီးက်ယ္ေျပာဖုိ႔၊ က်ယ္ ေျပာတဲ့ အင္ပါယာႀကီးကို ကာကြယ္ဖုိ႔၊ ႏုိင္ငံ၊ လူမ်ဳိးဂုဏ္သိန္ကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔၊ ႏိုင္ငံ လူမ်ဳိးဂုဏ္သိန္ျမႇင့္ တင္ဖုိ႔၊ ေရာမစစ္သည္ရဲ႕ ဓားဟာ ေနေရာင္မွာ လက္ပေနသလုိ ေရာမ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ဂုဏ္သိန္လဲ သမုိင္းမွာ ေျပာင္ရႊန္းခဲ့တယ္။ အင္ပါယာႀကီး က်ယ္ေျပာ၊ စစ္သည္အင္အား မ်ားလြန္းတာနဲ႔အမွ် စစ္သည္ေတြရဲ႕ အေထြေထြအမ်ဳိးမ်ဳိး ကုိးကြယ္ရာေတြလဲ စစ္တပ္ႀကီးထဲ ေရာက္ပါေရာ။ အင္ပါယာ ႀကီးက်ယ္သေလာက္ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့စဥ္လာ ဒ႑ာရီအမ်ဳိးမ်ဳိးေတြ စစ္တပ္ထဲ ဝင္လာပါတယ္။ ေရာမ အင္ပါယာ ဆုိတာက စစ္အင္အားေပၚမွာတည္ ထားတာ။ အင္ပါယာႀကီးအတြက္ စစ္သည္တုိ႔ရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ေရးရာ အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ စစ္သည္ေတြရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ေရးရာမွာ ဘာသာယုံၾကည္မႈက အေရးေရာက္၊ အဓိက က်ပါတယ္။ ေရာမေခတ္ ဒ႑ာရီနဲ႔ ယုံၾကည္မႈေတြကို ေလ့လာဆန္း စစ္ဖုိ႔ စစ္တပ္တြင္း ယုံၾကည္မႈေတြကို ၾကည့္ရပါတယ္။
           ေရာမေတြက အေဝးေျပးလမ္းေတြ၊ ခံတပ္ၿမဳိ႕ေတြ၊ ေရသြင္း၊ ေရႏုတ္ေျမာင္းႀကီးေတြ၊ အားကစား႐ုံႀကီးေတြ၊ နတ္ကြန္းဗိမာန္ေတြ ေဆာက္လုပ္ခဲ့ၾကလုိ႔ သူတုိ႔နဲ႔ပတ္ သက္ရာ အေထာက္အထားေတြကုိ ေႏွာင္းလူေတြ စူးစမ္းေလ့လာတာမွာ ျမင္သာတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ရပါတယ္။ ဆုိစုိ႔။ အဂၤလန္ေျမာက္ ပုိင္း Northumbria မွာထင္ရွားတဲ့ Hadrain ခံတပ္ၿမဳိ႕ကုိ ေအဒီ၁၂၂ ခန္႔ မွာ ေရာမေတြ တည္ခဲ့တယ္။ ဒီခံၿမဳိ႕ကုိ တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိေတာ့ ၿမဳိ႕ေစာင့္တပ္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈ၊ ဘာသာေရးက႑ စတာေတြသိရတယ္။ တူးေဖာ္ေတြ႕ ရတာေတြကို ခံၿမဳိ႕နားမွာ House-leads ျပတုိက္တည္ေဆာက္ၿပီး ျပ ထားတယ္။ အဲဒီမွာ ေတြ႕ရတာေတြ အရ ေရာမစစ္တပ္ စစ္သည္ေတြရဲ႕ ဘာသာေရးဘဝကို သုံးပုိင္းခြဲႏုိင္ တယ္လုိ႔ပညာရွင္ေတြက ဆုိပါတယ္။
            ပထမအားျဖင့္ အင္ပါယာႀကီး တစ္ခုလုံး ကုိးကြယ္ရမယ့္ နတ္ဘုရားေတြ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္း တင္ေျမႇာက္တာပါ။ အင္ပါယာႀကီးနဲ႔ ၿမဳိ႕ေတာ္ကို ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ တယ္မွတ္ယူတဲ့ Jupiter, Victory, Mars တုိ႔လုိ မ်ိဳးေတြကုိ အင္ပါယာရဲ႕ နတ္ဘုရားေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းပါတယ္။ ေရာမစစ္တပ္အားလုံး၊ ခံၿမဳိ႕၊ ခံကတုတ္အားလုံး ႏွစ္စဥ္မပ်က္ စစ္ေလ့က်င့္ကြင္းမွာ Jupiter ရဲ႕ ေက်ာင္းေဆာင္တည္ လုပ္ဝတ္ျပဳပြဲ က်င္းပၾကရပါတယ္။ ေရာမ စစ္သည္တုိင္းကလဲ Jupiter ေမြးေန႔၊ နတ္ဘုရားျဖစ္ေန႔ ပြဲေတာ္ေတြမွာ ပါဝင္လုိၾကပါတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္ ခရစ္ယာန္စစ္တပ္ေတြမွာ စစ္တပ္ ဘာသာေရး ဆရာ Chaplain နဲ႕ စစ္တပ္ဘုရားေဆာင္ Altar အလံေတြ ထားရွိတာမ်ဳိးဟာ စစ္တပ္ ဝတ္ျပဳမႈရဲ႕ အစိတ္အပုိင္း တစ္ခုပါပဲ။
            ဒုတိယအားျဖင့္ စစ္သည္တစ္ဦးရဲ႕ ဇာတိနယ္ရွင္ ပယ္ရွင္နတ္ဘုရား ကုိးကြယ္ဝတ္ျပဳမႈ၊ စစ္တပ္က ခြင့္ျပဳပါတယ္။ ေရာမစစ္တပ္ႀကီးမွာ ဇာတိေဒသအမ်ဳိးမ်ဳိးက ဝင္လာၾကသူေတြ စုစည္းထားတာမုိ႔ နယ္ရွင္ပယ္ရွင္ နတ္ဘုရားေတြလဲ မနည္းလွဘူးတဲ့။ ကုိယ့္နယ္၊ ကုိယ့္ဒ႑ာရီ ကုိယ့္နတ္ဘုရားေပကုိး။
            တတိယအားျဖင့္ စစ္သည္ တစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ မိ႐ုိးဖလာ မိဆုိင္ဖဆုိင္ နတ္ဘုရား ကုိးကြယ္ဝတ္ျပဳမႈပါပဲ။ စစ္တပ္ကလဲ ခြင့္ျပဳပါတယ္။ အင္ပါယာႀကီးရဲ႕ နတ္ဘုရားေတြကို အရင္ဝတ္ျပဳၿပီးရင္ က်န္တာလုပ္ေပါ့။ ခြၽင္းခ်က္နဲ႔ လြႊတ္လပ္စြာ ကုိးကြယ္ခြင့္ ေပးတယ္ဆုိရမွာပါ။ အထူးအားျဖင့္ ေမွာ္ပညာဆရာလုိမ်ဳိးနဲ႔ လူ႔ဇာတိ ဘုရားကုိးကြယ္မႈကိုေတာ့ အင္ပါယာမွာ လုံးဝခြင့္မျပဳပါဘူး။ ႏုိင္ငံ ေတာ္က သစၥာရွိမႈနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သံသယရွိသတဲ့။ မွန္ကန္မႈကိုလဲ သံ သယရွိသတဲ့။
            ၁၉၄၉ ခုႏွစ္မွာ Mithras နတ္ဘုရားေက်ာင္းေဟာင္းကို Ha-drain အနားမွာ တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြက ေအဒီ ၂ဝ၅ ခန္႔မွာေဆာက္ခဲ့တာ ခန္႔မွန္းပါ တယ္။ ဘုရားေဆာင္၊ ပလႅင္ခုံ၊ ေနနတ္ဘုရား႐ုပ္တုနဲ႔ လက္တင္ဘာသာ စာထုိး ကမၺည္းေက်ာက္စာတစ္ပုိင္း ေတြ႕ရပါတယ္။
              မျမင္စြမ္းႏုိင္တဲ့ Mithras နတ္ ဘုရားအတြက္လုိ႔ ကမၺည္းထုိးထားပါတယ္။
             အင္ပါယာအတြင္းမွာ နတ္ဘုရားေတြအတြက္ ကြန္းဗိမာန္ေက်ာင္းေတြ ရာခ်ီေဆာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အင္ပါယာရဲ႕ ဘာသာေရးအႀကီးမႉး ခ်ဳပ္က Pontiff တဲ့။ Pontifex Maximus ဘြဲ႕ခံပါသတဲ့။ အင္ပါယာရဲ႕ ဘာသာေရးပြဲေတြထဲမွာ အႀကီးဆုံး ပြဲက ႏြားလားယဇ္ပြဲ။
             ဒ႑ာရီေဗဒ ပညာရွင္ Joseph Campbell က ဒ႑ာရီေတြမွာ ေနနတ္ဘုရား၊ ေရ နတ္ဘုရား ဆုိတာေတြသာ ေတြ႕ရၿပီး ေယရွဳ၊ ဗတၱိဇံဆရာ ေယာဟန္ ဆုိတာေတြ ဘယ္္မွာမွ မေတြ႕ပါဘူးတဲ့။ ဂ်ဴးလူမ်ဳိး သမုိင္းပညာရွင္ Josephus (ေအဒီ ၁၇-၁ဝဝ) က ေရာမဘုရင္ Herod ရဲ႕ တပ္ႀကီးကို တုံ႔ျပန္ခ်င္တဲ့ ဂ်ဴးတစ္စုက ဘာသာေရးအေၾကာင္းျပ ေခါင္းစဥ္တပ္၊ ရမယ္ရွာ တုံ႔ျပန္မႈပါတဲ့။ ဒါကို စတင္ခဲ့သူက ဗတၱိဇံဆရာဆုိတဲ့ ေယာဟန္ပါတဲ့။ ေယာဟန္ဟာ လူေကာင္းတစ္ယာက္ ျဖစ္လ်က္နဲ႔ ေရာမေတြက ဖမ္းဆီးသတ္ ျဖတ္ၾကတာပါတဲ့။
             ဒီေန႔ ကမၻာရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ ဘာသာႀကီး Religion ေတြကို ပညာရွင္ တခ်ဳိ႕က ဒ႑ာရီေဗဒနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္သုံးသပ္တာေတြ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီမွာ မလုိအပ္လုိ႔ မေရးပါ။ ခုေရးခဲ့တာေတြဟာ ငေမာင္ဖတ္မွတ္တာေတြကို တစ္ဆင့္ေျပာတာပါ။ ငေမာင္ေျပာခ်င္တာက လူ႔သမုိင္းထဲက ဒ႑ာရီေတြရဲ႕ အမယ္ဘုတ္ခ်ည္ေထြး ျဖစ္ပုံကုိပါပဲ။ ငေမာင္ကေလးအရြယ္က စၿပီး ဒ႑ာရီ ပုံျပင္ေတြ ခံစားလာခဲ့တာ ဒီေန႔သာတုိင္ေရာ။ ခံစားဆဲပါပဲ။ ႏုိ႔ေပမယ့္ ေစ့ေစ့ငုငု မေတြးခဲ့မိပါဘူး။ ခုအရြယ္ႀကီးအုိကာမွ ေျမးေတြအတြက္ ပုံျပင္စာအုပ္ရွာရာက ရလာတဲ့ အေတြးေၾကာင့္ ဒီစာေရး ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒီစာမွာ ေျပာခဲ့သမွ် ဘာသာေရးဆုိတာ Religion ကို ဆုိပါတယ္။ ေတြးရာကေရးခ်င္။ ေရးခ်င္လုိ႔ ေဖြရွာ။ သိလာရလုိ႔ ေက်နပ္ပီတိ ခံစားရပါတယ္။ လူျဖစ္ရမႈ အရသာေတြမွာ သိေကာင္းရာကို ရွာေဖြေနတာ။ ရွာေဖြေတြ႕ရွိ သိလာရတာ ထက္ခ်ဳိၿမိန္တဲ့ အရသာ မရွိဘူး ငေမာင္ မွတ္ယူူပါတယ္။ သိေကာင္းရာကုိ သိခြင့္မရေအာင္ ဟန္႔တားပိတ္ပင္ ခံရတာထက္ ဆုိးရြားတဲ့ အကုသုိလ္ တရားမရွိဘူးလို႕ ငေမာင္မွတ္ယူပါတယ္။ စာဖတ္သူမ်ား အကုသုိလ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးမွ ကင္းေဝးၾကပါေစ။ သိေကာင္းရာရာမ်ား ေလ့လာသိရွိႏုိင္ၾကပါေစ။
              ေႏြညေတြမွာ ယပ္တဖ်တ္ဖ်တ္ ခပ္ေပးရင္း ရတတ္သမွ် ပုံတုိပတ္စေတြ ေျပာျပသိပ္ေပးခဲ့တဲ့ အဘြား ေဒၚသဲေငြကို အလြမ္းေတြနဲ႔ ဦးတင္ပါတယ္။