အြန္လိုင္းေပၚမွ လူမႈကြန္ရက္ ဖန္တီးရွင္မ်ား (Facebook ဖန္တီးရွင္ မာ့ခ္ဇတ္ကာဘတ္-Mark Zuckerberg)
လူမႈကြန္ရက္ ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ား တြင္ ယေန႔လူႀကိဳက္အမ်ားဆံုး၊ လူသံုးအမ်ားဆံုးႏွင့္ ေပၚျပဴလာအျဖစ္ ဆံုးဝက္ဘ္ဆိုက္မွာ မာ့ခ္ဇက္ကာ ဘတ္၏ Facebook ျဖစ္သည္။ Facebook ဖန္တီးရွင္ မာ့ခ္ဇက္ကာ ဘတ္ကို ၁၉၈၄ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၄ ရက္ေန႔ တြင္ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ လူမ်ိဳး ပ႐ိုဂရမ္ပညာရွင္ အင္တာနက္ စြန္႔ဦးတီထြင္သူတစ္ဦးျဖစ္သည္။ အမည္အျပည့္အစံုမွာ မာ့ခ္အဲလိယာ့ ဇက္ကာဘတ္ (Mark Elliot Zu-ckerberg) ျဖစ္ကာ Facebook ကို ပူးတြဲတည္ေထာင္သူတစ္ဦးအေနျဖင့္ ကမၻာေက်ာ္လာသူတစ္ဦးလည္း ျဖစ္သည္။ မာ့ခ္သည္ လက္ရွိတြင္ Facebook ကုမၸဏီ၏ ဥကၠ႒ႏွင့္ အမႈေဆာင္အရာရွိ တာဝန္မ်ား ကို ထမ္းေဆာင္ေနသူ ျဖစ္သည္။
နယူးေယာက္တြင္ ေမြးဖြား ႀကီး ျပင္းခဲ့ေသာ မာ့ခ္အေနျဖင့္ အလယ္ တန္းေက်ာင္းသားဘဝမွစ၍ ေဆာ့ဖ္ဝဲ ပ႐ိုဂရမ္းမင္း ပညာရပ္ကို ဝါသနာထံု ၍ အေျခခံမွစတင္ေလ့လာခဲ့သည္။ လမ္းျပသူမ်ားမွာ ဖခင္ျဖစ္သူႏွင့္ ဆရာ တစ္ဦးျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္ အထက္တန္း ေက်ာင္း သားဘဝတြင္ ဂႏၳဝင္စာေပႏွင့္ သိပၸံ ပညာရပ္တို႔ကိုေလ့လာခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံျခား ဘာသာစကား အမ်ိဳးအစား ၄ ခုကို လည္း ကြၽမ္းက်င္တတ္ေျမာက္လာခဲ့ သည္။ တကၠသိုလ္ပညာကို ဟားဗတ္ တြင္ ကြန္ပ်ဴတာသိပၸံႏွင့္ လူမႈေဗဒ အဓိကျဖင့္ တက္ေရာက္သင္ၾကားခဲ့ ၿပီး ပထမႏွစ္မွာပင္ အေပ်ာ္တမ္းပေရာ ဂ်က္ဟု ေခၚေသာ Facemash ပ႐ို ဂရမ္တစ္ခု ကို ေရးသားခဲ့သည္။ ယင္းပ႐ိုဂရမ္မွာ ေကာလိပ္အတြင္းရွိ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူအသိုင္း အဝိုင္းတြင္ မည္သည့္ေက်ာင္း သား၊ ေက်ာင္းသူ၏ ဓာတ္ပံုက ဆဲြေဆာင္မႈရွိ ေၾကာင္း ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသား မ်ားကို မဲေပးေရြးခ်ယ္ခိုင္းေသာ အေပ်ာ္တမ္း စနစ္ တစ္ခု ျဖစ္သည္။
အဆိုပါပ႐ိုဂရမ္မွာ ရက္အနည္း ငယ္အတြင္း ပိတ္လိုက္ရေသာ္လည္း ယေန႔ Facebook ၏ နိဒါန္း(သို႔ မဟုတ္) မ်ိဳးေစ့ျဖစ္လာသည္။ Facebook ပ႐ိုဂရမ္ကို မာ့ခ္ဇက္ကာဘတ္ သည္ အေဆာင္အိပ္ခန္းထဲတြင္ ေရးသားကာ စတင္စမ္းသပ္ ထုတ္ လႊင့္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ မိတ္ေဆြ အေပါင္းအသင္းမ်ား၏ အကူအညီ ျဖင့္ မာ့ခ္သည္ Facebook ကို အျခားတကၠသိုလ္ ေက်ာင္း ဝင္းမ်ားအထိ တိုးခ်ဲ႕စမ္းသပ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ မၾကာမီမွာ ပင္ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ ပါလိုအယ္လ္တို သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့သည္။
၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ မာ့ခ္၏ Facebook သည္ ကမၻာအႏွံ႔အျပား အသံုးျပဳသူေပါင္းသန္း ၅ဝဝ ထိ ေရာက္ရွိလာသည္ဟု ခန္႔မွန္းၾက သည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုစဥ္မွစကာ မာ့ခ္ ဇက္ကာဘတ္သည္ ကုမၸဏီစတင္ တည္ေထာင္ရာတြင္ ပါဝင္ကူညီခဲ့သူ မ်ားႏွင့္ ဥပေဒေရးရာ အရ အျငင္းအခံု ကိစၥမ်ား ေပၚေပါက္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ ဇက္ကာဘတ္သည္ တိုင္းမ္မဂၢဇင္းက ေရြးခ်ယ္သည့္ Person of the Year အျဖစ္ ကမၻာ့ အခ်မ္းသာဆံုးပုဂၢိဳလ္ ၁ဝဝ အနက္မွ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရသည္။ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ မွာပင္ Facebook ဖန္တီးရွင္ မာ့ခ္ဇက္ ကာဘတ္၏ Facebook ကို စိတ္ကူးဖန္တီးခဲ့ပံုအေၾကာင္း ႐ိုက္ကူးတင္ျပထား သည့္ The Social Network ဟူသည့္ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ထြက္ရွိ လာခဲ့သည္။
ဇက္ကာဘတ္ကို ၁၉၈၄ ခုႏွစ္တြင္ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ေတာ္၊ White Plains အရပ္တြင္ ေမြးဖြားခဲ့ ၿပီး မိဘမ်ားမွာ သြားဆရာဝန္ အက္ ဒဝက္ဇက္ကာဘတ္ႏွင့္ စိတ္ပညာ ဆရာဝန္ ကာရင္တို႔ျဖစ္သည္။ ေမြးခ်င္း ေမာင္ႏွမ ၃ ဦးရွိေသာ မာ့ခ္သည္ ဘုရားမဲ႔ ဝါဒီတစ္ဦးျဖစ္သည္။ ေကာလိပ္ ေက်ာင္းသားမျဖစ္မီကတည္းက မာ့ခ္ သည္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားအျပင္ ျပင္သစ္၊ ဟီဘရူး၊ လက္တင္ႏွင့္ေရွးဂရိဘာသာစကားမ်ားကိုပါ ကြၽမ္းက်င္တတ္ေျမာက္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ဇက္ကာဘတ္သည္ အလယ္တန္းေက်ာင္းသား ဘဝကပင္ ကြန္ပ်ဴတာ အသံုးျပဳျခင္းႏွင့္ ေဆာ့ဖ္ဝဲေရးသားျခင္း မ်ားကို စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ဖခင္ျဖစ္သူက ၁၉၉ဝ ျပည့္ႏွစ္ အခ်ိန္ မ်ားတြင္ Atari ႏွင့္ Basic Progra-mming တို႔ကို သားျဖစ္သူ မာ့ခ္အား သင္ၾကားေပးခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ Software Developer တစ္ဦးျဖစ္ ေသာ ေဒးဗစ္နယူးမန္းကို မာ့ခ္အား အနီးကပ္သင္ၾကားျပသေပးရန္ ဆရာ အျဖစ္ငွားရမ္းေပးခဲ့သည္။
မာ့ခ္သည္ ကြန္ပ်ဴတာပ႐ုိ ဂရမ္မ်ားႏွင့္ အလုပ္လုပ္ရျခင္းကို ေပ်ာ္ ပိုက္ခဲ့ၿပီး အထူးသျဖင့္ ဆက္သြယ္ ေရး Tools မ်ားႏွင့္ ဂိမ္းမ်ားဖန္တီး ရျခင္းကို အလြန္ႏွစ္သက္သူ ျဖစ္ သည္။ သားျဖစ္သူ တီထြင္ထားသည့္ ဆက္သြယ္ေရး ပ႐ိုဂရမ္တစ္ခုကို ဖခင္ က သြားေဆးကုခန္းကို အိမ္မွေနကာ အလုပ္လုပ္ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ စမ္းသပ္ အသံုးျပဳခဲ့သည္။ ဇက္ကာဘတ္သည္ ဇက္နက္-ZuckNet ဟု အမည္ေပး ထားေသာ ေဆာ့ဖ္ဝဲပ႐ိုဂရမ္တစ္ခုကို တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ဇက္နက္ျဖင့္ အိမ္ႏွင့္သြားေဆးကုခန္းအၾကားရွိ ကြန္ပ်ဴတာအားလံုးသည္ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု အလိုအေလ်ာက္ ဆက္သြယ္ လုပ္ကိုင္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းပ႐ို ဂရမ္ သည္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေပၚ ေပါက္လာသည့္ မက္ေဆ့တိုပို႔သည့္ စနစ္ တစ္ခုျဖစ္ေသာ AOL ၏ အစပထမ ျဖစ္လာသည္။
မာ့ခ္သည္ ဂိမ္းမ်ားေရးဆြဲရ ျခင္းကိုလည္း ဝါသနာထံုခဲ့ၿပီး အႏု ပညာစိတ္ဝင္စားေသာ မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ ရုပ္ပံုဆြဲျခင္း၊ ဂိမ္း တည္ေဆာက္ျခင္း တို႔ကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။ ကြန္ ပ်ဴတာကို လြန္စြာစိတ္ပါဝင္စားခဲ့ေသာ္ လည္း မာ့ခ္သည္ ကြန္ပ်ဴတာ Geek သက္သက္တစ္ေယာက္ကား မဟုတ္ ခဲ့ဘဲ ေက်ာင္းတြင္းအားကစားၿပိဳင္ပြဲ မ်ားတြင္ ေပၚျပဴလာျဖစ္ခဲ့သူ၊ ဂႏၳဝင္ ဂီတကို ဒီပလိုမာရခဲ့သူတစ္ဦးလည္း ျဖစ္သည္။ မာ့ခ္၏အရင္းႏွီးဆံုး သူငယ္ ခ်င္းတစ္ဦးျဖစ္သူ Napster ကုမၸဏီ ကို ပူးတြဲ တည္ေထာင္ ခဲ့ေသာ ေရွာင္ပါ့ ကား Sean Parker က ဇက္ကာ ဘတ္သည္ ဂရိသံစံုတီးဝိုင္းသီခ်င္း ႀကီးမ်ားမွအစ သံစံုသီခ်င္းႀကီး အား လံုးကို တီးမႈတ္တတ္သူဟုဆိုသည္။ ဇက္ကာဘတ္သည္ အထက္တန္း ေက်ာင္းသားဘဝတြင္ Intelligent Media Group အမည္ရကုမၸဏီတစ္ခု ၏ေအာက္၌ Synapse Media Player ဟုေခၚေသာ ဂီတတူရိယာ တစ္မ်ိဳးကို တီထြင္ခဲ့သည္။ ယင္းတူရိ ယာသည္ အသံုးျပဳသူမ်ား၏ နား ေထာင္မႈအေလ့အထ သဘာဝမ်ားကို ေလ့လာရန္ ဖန္တီးထားသည့္ အသိ Óဏ္တုကို အသံုးျပဳေသာ တူရိယာ ျဖစ္သည္။ ယင္းတူရိယာကို မိုက္ခ႐ို ေဆာ့ကုမၸဏီႏွင့္ AOL တို႔က ဝယ္ယူ ၿပီး မာ့ခ္ဇက္ကာဘတ္ကိုပါ ပညာရွင္ အျဖစ္ေခၚယူရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကေသာ္ လည္း မာ့ခ္ကမူ ၂ဝဝ၂ စက္တင္ဘာ တြင္ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ တက္ ေရာက္ရန္ ကိုသာ ေရြးခ်ယ္ခဲ့သည္။
ကိုယ္ေရးကိုယ္တာဘဝ အျဖစ္ Facebook ပရိသတ္ စိတ္ဝင္ စားမႈရွိေသာ ကိစၥတစ္ခုမွာ Face-book ဖန္တီးရွင္လူငယ္၏ အခ်စ္ေရး ျဖစ္သည္။ မာ့ခ္သည္ ကာလရွည္ၾကာ လက္တြဲလာခဲ့ေသာ ခ်စ္သူ ပရစ္စီလာ ခ်န္းႏွင့္ ၂ဝ၁၂ ေမလ ၁၉ ရက္ေန႔က လက္ထပ္လိုက္ၿပီျဖစ္ၿပီး သူမႏွင့္ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္ကပင္ စတင္ခ်စ္လာခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။ ခ်န္းသည္ တ႐ုတ္ႏြယ္ ဖြားတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ယင္းအတြက္ ေၾကာင့္ပင္ မာ့ခ္အေနျဖင့္ တရုတ္မန္ ဒရင္းဘာသာစကားကိုလည္း သင္ယူ ခဲ့ၿပီး ၂ဝ၁ဝ ဒီဇင္ဘာတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ ငံသို႔ ႏွစ္ဦးသား အလည္အပတ္ သြားေရာက္ခဲ့ၾကသည္။
ဇက္ကာဘတ္၏ Face-book စာမ်က္ႏွာတြင္ ပုဂၢလိကဆန္ ဆန္ စိတ္ဝင္စားမႈ-Personal Interests အျဖစ္ ''ပြင့္လင္းျမင္ သာ ေရး၊ လူအမ်ားအတြက္ ယင္းတို႔ အတြက္ အေရးပါေသာကိစၥရပ္မ်ားကို တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး မွ်ေဝခံစားႏိုင္ရန္ ကူညီေရး၊ အသစ္ဖန္တီးျခင္း၊ သတင္းအခ်က္အလက္စီးဆင္းေရး၊ အႏုပညာ'' စသည္ျဖင့္ ေရးသား ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႕ႏိုင္ပါ သည္။
Ref : Zuckerberg’s Facebook Page “Looking for the Real Zuckerberg”,
The New York Times Wikipedia
ကလ်ာအိအိလြင္