Friendster ဖန္တီးရွင္ Jonathan Abrams
ဂ်ိဳနသန္ေအဘရမ္သည္ စြန္႔ဦး တီထြင္၊ ေဆာ့ဖ္ဝဲအင္ဂ်င္နီယာလူငယ္ တစ္ဦးျဖစ္သည္။ ယခင္က Sociali-zr,Inc., Friendster,Inc., Hotlinks တို႔ကို တည္ေထာင္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး လက္ရွိတြင္ Founders Den အဖြဲ႕၏ တြဲဖက္တည္ေထာင္ သူႏွင့္ Managing Partner ျဖစ္ၿပီး Slide ဟူသည့္ ႏိုက္ကလပ္တစ္ခုကိုလည္း ပူးတြဲပိုင္ဆိုင္ထားသည္။
Founders Den ကုမၸဏီသည္ အိုင္တီႏွင့္ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ၿပီး ဂ်ိဳနသန္က ယင္းအဖြဲ႕ကို ၂ဝ၁ဝ ေအာက္တိုဘာမွ စတင္ တာ ဝန္ယူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေနာက္တစ္ဖန္ ပူးတြဲတည္ေထာင္ထားေသာ Slide Night Club သည္ ဆန္ဖရန္စစၥကို တြင္ရွိၿပီး ၂ဝဝ၆ စက္တင္ဘာမွစတင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ေသာ ကလပ္ျဖစ္သည္။
ယခင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ Socializr,Inc. ကို ၂ဝဝ၅ စက္တင္ ဘာမွ ၂ဝ၁ဝ ႏိုဝင္ဘာထိ ဃႏဥ အျဖစ္လုပ္ကိုင္ခဲ့ၿပီး တစ္ဦးတည္းႀကိဳး စားတည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ Friendster ကို ၂ဝဝ၂ ၾသဂုတ္မွ ၂ဝဝ၅ ဇူလိုင္ထိ ဃႏဥ အျဖစ္ ၃ ႏွစ္ၾကာ အုပ္ခ်ဳပ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ HotLinks ကိုမူ ၁၉၉၈ ဒီဇင္ဘာမွ ၂ဝဝ၁ ဧၿပီထိ ၂ ႏွစ္ႏွင့္ ၅ လၾကာ တည္ေထာင္ခဲ့ သည္။
ဂ်ိဳနသန္ကို အေမရိကေျမာက္ ပိုင္း အေအးပုိင္းေဒသတြင္ ဖြားျမင္ခဲ့ ၿပီး McMaster University မွ ကြန္ပ်ဴ တာသိပၸံဘြဲ႕ ရရွိခဲ့သည္။ အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းအလုပ္အကိုင္အျဖစ္ Netscape, Nortel စသည့္ ကုမၸဏီ မ်ားတြင္ ေဆာ့ဖ္ဝဲအင္ဂ်င္နီယာ အျဖစ္ စတင္လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။
လက္ရွိတြင္ ဂ်ိဳနသန္သည္ အေမရိကန္အိုင္တီရပ္ဝန္းျဖစ္ေသာ ဆီလီကြန္ေတာင္ၾကား၏ Silicon Valley Association of Startup Entrepreneurs ဟူသည့္အသင္းတြင္ အႀကံေပးဘုတ္အဖြဲ႕ဝင္တစ္ဦးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနသည္။ Founder Institute ၏ထိပ္တန္း အဆင့္ နည္းျပတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။ အျခားအြန္လိုင္း Social Network မ်ားျဖစ္ေသာ Venture Hacks ႏွင့္ AngelList တို႔တြင္လည္း ဝင္ေရာက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားသူ စီးပြားေရးသမား တစ္ဦးလည္း ျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္ ဂ်ိဳနသန္ကို ထိပ္တန္း တီဗီလိုင္းမ်ားတြင္လည္း စြန္႔ဦးတီထြင္ မႈ၊ နည္းပညာ၊ ပူးေပါင္းရင္းႏွီးျမႇဳပ္ ႏွံျခင္းယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္း နည္းဗ်ဴဟာ၊ လူမႈ ကြန္ရက္တည္ေထာင္ျခင္း၊ အြန္လိုင္း လူ႔အဖြဲ႕အစည္းစသည့္ အေၾကာင္း အရာတို႔ႏွင့္ ဆိုင္ေသာ အစီအစဥ္မ်ား စြာတို႔တြင္ စပီကာအျဖစ္ ဝင္ေရာက္ ေဆြးေႏြးေပးရသူတစ္ဦးအေနႏွင့္ လည္း ရံဖန္ရံခါ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ေသး သည္။
အဆိုပါ တီဗီအစီအစဥ္မ်ား အျပင္ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္၊ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အေတြ႕အႀကံဳမ်ား ရွင္းလင္းမွ်ေဝေပးသည့္ အစီအစဥ္ မ်ားလည္း မၾကာခဏျပဳလုပ္ေပးရ ေလ့ရွိသည္။
ယခင္က ဂ်ိဳနသန္တည္ေထာင္ခဲ့ ေသာ Socializr.com သည္ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းမ်ားအၾကားတြင္ ထူးျခား သည့္ျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ ပြဲလမ္းမ်ား အေၾကာင္း သတင္းအခ်က္အလက္ ေဝမွ်သည့္ အြန္လိုင္းဝန္ေဆာင္မႈ ဝက္ဘ္ဆိုက္တစ္ခုျဖစ္သည္။
Socializr အၿပီး တည္ေထာင္ခဲ့ ေသာ Friendster မွာမူ ေပၚျပဴလာ အြန္လိုင္းလူမႈကြန္ရက္မ်ား၏ အဦး အစအျဖစ္လမ္းျပသည့္ လူမႈကြန္ ရက္ဘိုးေအဝက္ဘ္ဆိုက္ျဖစ္ လာခဲ့ သည္။ Friendster ကို ၂ဝဝ၂ တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကမၻာ ေပၚတြင္ ပထမဆံုးလူမႈ ကြန္ရက္ ဝက္ဘ္ဆိုက္ျဖစ္သည့္ Friend-ster သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏွင့္ အာရွ တစ္ခြင္တြင္ လူႀကိဳက္မ်ားမႈကိုအထူး ရရွိခဲ့ေသာ ဝက္ဘ္ဆိုက္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ Friendster ကို လူမႈကြန္ရက္အမ်ိဳးအစားအျဖစ္မွ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ၿပီး ၂ဝ၁၁ ဇြန္မွစတင္ ကာ အြန္လိုင္းဂိမ္း ဝက္ဘ္ဆိုက္တစ္ခု အသြင္ ေျပာင္းလဲခ့ဲသည္။
ေျပာင္းလဲခဲ့စဥ္က Friendster လူမႈကြန္ရက္ဝက္ဘ္ဆိုက္ကို အသံုး ျပဳသူေပါင္း ၁၁၅ သန္းထိ ေရာက္ရွိခဲ့ ၿပီး ၉ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္မွာ အာရွမွ ျဖစ္သည္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္တြင္ Friendster သို႔ဝင္ေရာက္လည္ပတ္သူ ေပါင္းမွာ အျခားလူမႈကြန္ရက္ဝက္ဘ္ ဆိုက္မ်ားသို႔ ဝင္ေရာက္သည့္ပမာဏ ထက္ မ်ားစြာသာလြန္ခဲ့သည္။ စာရင္း ဇယားမ်ားအရ ဖိလစ္ပိုင္၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူ၊ ထိုင္း၊ ပါကစၥ တန္၊ ယူေအအီး၊ ဆူဒန္၊ ေတာင္ကိုရီး ယား၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ အိႏိၵယတို႔မွ အမ်ားဆံုးဝင္ေရာက္ အသံုးျပဳခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ ဂိမ္းဝက္ဘ္ဆိုက္အသြင္ ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီး ယေန႔တိုင္ အင္ဒိုနီးရွား ႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္တို႔တြင္ Friendster သည္ ေပၚျပဴလာျဖစ္ကာ လူႀကိဳက္ မ်ားဆဲျဖစ္သည္။
Friendster ကို MySpace ၂ဝဝ၃ ႏွင့္ Facebook ၂ဝဝ၄ တို႔ ထက္ ေရွးဦးစြာ ၂ဝဝ၂ တြင္ တည္ ေထာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ တည္ေထာင္ခဲ့ သူမွာ အေမရိကန္ကြန္ပ်ဴတာပ႐ို ဂရမ္ပညာရွင္ ဂ်ိဳနသန္ေအဘရမ္ ျဖစ္သည္။ Friendster ဆိုသည့္ အမည္မွာ Friend ႏွင့္ Napster ကို ပူးတြဲမွည့္ေခၚခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ Fri-endster ႐ံုးကို ကယ္လီဖိုးနီးယားရွိ ေမာင္တိန္ဗ်ဴးတြင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီး ဂ်ိဳနသန္တစ္ဦးတည္းပိုင္ကုမၸဏီျဖစ္ ခဲ့သည္။
riendster ကိုစတင္တည္ ေထာင္ၿပီး လအနည္းငယ္အၾကာတြင္ ပင္ အသံုးျပဳသူေပါင္း သံုးသန္းေက်ာ္ သြားခဲ့သျဖင့္ စံခ်ိန္တင္ႏိုင္ခဲ့ေသာ ပမာဏျဖစ္ခဲ့သည္။ ၂ဝဝ၃ ေအာက္တိုဘာတြင္ Friendster ၏တန္ဖိုးသည္ ၅၃ သန္းသို႔ေရာက္ရွိ သြားၿပီး လူမႈကြန္ရက္ဝက္ဘ္ဆိုက္ မ်ားတြင္ ေရွ႕ေဆာင္လမ္းျပအျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ယင္းႏွစ္အတြင္း မွာပင္ Google u Friendster ကုိ ေဒၚလာသန္း ၃ဝ ျဖင့္ဝယ္ယူရန္ ကမ္းလွမ္းခဲ့ေသာ္လည္း ဂ်ိဳနသန္က သီးသန္႔ လူမႈကြန္ရက္ဆိုက္တစ္ခု အျဖစ္ ရပ္တည္ရန္ ကုိသာ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ သည္။
Friendster သည္ လူမႈကြန္ ရက္ဝန္ေဆာင္မႈတြင္ ၂ဝဝ၄ ဧၿပီထိ ထိပ္တန္း၌ရပ္တည္ခဲ့သည္။ ၂ဝဝ၄ ဧၿပီတြင္ MySpace အသံုးျပဳသူဦးေရ ေပါင္းက Friendster အသံုးျပဳသူဦး ေရထက္ ေက်ာ္လြန္သြားျခင္းျဖစ္ သည္။
Friendster ကိုယွဥ္ၿပိဳင္မႈမ်ား အေနျဖင့္ Windows Live Spaces, Yahoo!360 ႏွင့္ Facebook တို႔ကဲ့သို႔ ေသာ ေရွ႕ဆင့္ေနာက္ဆင့္ အသီးသီး ေပၚေပါက္လာသည့္ အျခားအြန္လိုင္း လူမႈကြန္ရက္ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ား ထြက္ ေပၚလာ ခဲ့သည္။
၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္တြင္ Friendster တြင္ စာရင္းသြင္းအသံုးျပဳသူ Register ဦးေရ ၁၁၅ သန္းသို႔ေရာက္ ရွိခဲ့ၿပီး အမ်ားစုမွာ အာရွတိုက္မွပင္ ျဖစ္သည္။ Alexa ကုမၸဏီ၏အဆို အရ Friendster သည္ အေမရိက တြင္ အသံုးျပဳရန္ အနည္းအက်ဥ္း က်ပ္တည္းမႈ Traffic ေၾကာင့္ သံုးစြဲ သူေလ်ာ့နည္းလာျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစကာ သံုးစြဲသူ ၾကားတြင္ ပိုမိုေရပန္း စားလာေသာ လူမႈကြန္ရက္ဝက္ဘ္ဆိုက္တစ္ခုျဖစ္သည့္ Facebook ကို တိုး၍အသံုးျပဳလာ ၾကသည္။
ဂ်ိဳနသန္တည္ေထာင္ေသာ Friendster ကုမၸဏီ၏ တန္ဖိုးသည္ ၂ဝဝ၉ ဒီဇင္ဘာ ၉ ရက္ေန႔တြင္ ၂၆.၄ ဘီလ်ံေဒၚလာ သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ သည္ဟု အာရွမွအင္တာနက္ကုမၸဏီ ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ေသာ MOL Global ၏သုေတသနအရ စာရင္းထြက္ေပၚ လာသည္။
၂ဝ၁၁ ဇြန္လတြင္မူ ကုမၸဏီကို လူမႈကြန္ရက္ဝက္ဘ္ဆိုက္တစ္ခုအျဖစ္မွ ရပ္စဲဖ်က္သိမ္းလိုက္သည္။ အသံုးျပဳ သူမ်ား တင္ထားသည့္ ဓာတ္ပံုမ်ား၊ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေရႊ႕ေျပာင္းရန္ သို႔မဟုတ္ ျပန္လည္သိမ္းဆည္းရန္ ၂ဝ၁၁ ဇြန္လ ၂၇ ရက္ေန႔ထိ သတ္မွတ္ေပးထားခဲ့သည္။ Friendster ဝက္ဘ္ဆိုက္ပံုစံအသစ္တြင္ အသံုးျပဳသူမ်ားအတြက္ စိတ္လက္ရႊင္ လန္း ေစရန္ ေဖ်ာ္ေျဖမႈ ကိုသာ အသားေပး ထားေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ Friendster ဂိမ္းဝက္ဘ္ဆိုက္ အသစ္ တြင္ အသံုးျပဳသူ တစ္သန္းနီးပါးႏွင့္ Premium ဂိမ္းအမ်ိဳးအစားေပါင္း ၄ဝ ေက်ာ္ပါဝင္သည္။
Ref : www.friendster.com
ကလ်ာအိအိလြင္