24-8-2017
HOME
ABOUT US
CONTACT US
  Untitled Document
Categories
Untitled Document
Untitled Document
ေဒသတြင္း သတင္းစံု
၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန့မွ ၾသဂုတ္လ ၃ ရက္ေန့အထိ ေလးလတာကာလအတြင္း တာခ်ီလိတ္နယ္စပ္ဝင္ေပါက္မွ ႏုိင္ငံတကာ ခရီးသြားဧည္႕သည္ရွစ္ေထာင္႕ငါးရာေက်ာ္ဝင္ေရာက္လည္ပတ္ခဲ႕
This Week’s COVER
ဂ်ာနယ္ အမွတ္စဥ္ .... 1025
အိမ္ျခံေျမ ေၾကာ္ျငာမ်ား
Market Data
အာရွေငြေၾကး အေျခအေန
 USD   EUR 
USD 1 1.209
EUR 0.826

1 

JPY 105.93  128.091
SGD 1.691 2.044
THB 39.56 47.836
Advertising
 
Special Report
သတင္းအရင္းအျမစ္ကို မီဒီယာ သတ္သေလာ

''ဒီမုိကေရစီဟာ အေမွာင္ထုမွာ က်ဆံုးသြားၿပီ''

ဇြန္လ ၆ ရက္က ဝီကီလိခ္ကုိ ထူေထာင္သူ ဂ်ဴလီအန္ အက္ဆန္းနစ္ဂ်္က The Intercept မွ သတင္းေထာက္မ်ားကုိ ရည္ၫႊန္း ကာ ညည္းတြားလိုက္ေလ၏။

ဇြန္လ ၆ရက္၌ပင္ ျမန္မာမီဒီယာမ်ားကလည္း သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ကုိ ဖိႏိွပ္ေနသည့္ ဆက္သြယ္ေရး ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) မွ ကင္းလြတ္ေရးအတြက္ လက္ပတ္ျဖဴကမ္ပိန္းျပဳလုပ္ရန္ Orchid Hotel တြင္ အစည္းအေဝးတစ္ရပ္ က်င္းပခဲ့ၾကသည္။

 ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ၆၆(ဃ) အျဖစ္ ဥပေဒတစ္ရပ္ ပုဒ္မတပ္ကာ လုိ သလုိ ကိုင္တြယ္ေနခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္ သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔ကမူ စကတည္းက ယဥ္သကုိဆုိသလုိ သတင္းေပါက္ၾကား မႈမ်ားအေပၚ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ကုိင္တြယ္မည္ဟု အတိအလင္းေၾကညာၿပီးမွ တက္လာခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ထရန႔္လက္ကိုင္ထားမည့္ သူလွ်ဳိအက္ဥပေဒကလည္း အစဥ္အဆက္ကတည္းက အသင့္ရွိေနခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ သမၼတ ထရန္႔အေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလတြင္  ကတိေပးသလုိလုိ၊  ႀကဳိတင္ရာဇသံေပးသလုိလုိ ေျပာခဲ့ေသာစကားမ်ားအနက္ လွ်ဳိ႕ဝွက္ သတင္းေပါက္ၾကားေစသူမ်ားကုိ ထိထိေရာက္ ေရာက္ ကုိင္တြယ္မည္ဟု ႀကံဳးဝါးျခင္းကလည္းတစ္ခု အပါအဝင္ျဖစ္ သည္။ ယခုႏွစ္ ဇြန္လ ၃ ရက္ေန႔တြင္ အသက္ ၂၅ႏွစ္အရြယ္ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရး ေအဂ်င္စီ (NSA) မွ ကန္ထ႐ိုက္တာ ရီရဲယ္လတီဝင္းနားသည္ ထရန္႔၏ရာဇသံအရ သူ၏ သက္တမ္းတြင္ သူလွ်ဳိ အက္ဥပေဒအရ ပထမဆံုး အမႈရင္ဆုိင္ရမည့္သူ ျဖစ္လာခဲ့ေလၿပီ။       

ဝင္းနားသည္ ဟီလာရီကလင္တန္ကုိ ျပဳတ္က်သြားေစသည့္ ႐ုရွားတုိ႔၏ ဟက္ကာတုိက္ခုိက္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္ေသာ  အေထာက္အထားမ်ားအား The Intercept သုိ႕ ေပးပုိ႔ခဲ့သည္ဟူေသာ စြဲခ်က္ျဖင့္ အက္ဖ္ဘီအုိင္မွ ထိန္းသိမ္းခဲ့သည္။ ပလူရီဘတ္စ္ အင္တာ ေနရွင္နယ္ေကာ္ပုိေရးရွင္းက ကန္ ထ႐ိုက္တာ ဝင္းနားသည္ ေဖေဖာ္ဝါရီလမွစတင္ကာ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ ျပည္နယ္ ရွိ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရး ေအဂ်င္စီတြင္ အလုပ္လုပ္ခဲ့သည္။

 ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မထင္မွတ္ဘဲ ေဒၚနယ္ထရန္႔အႏိုင္ရခဲ့သည့္အ ေပၚ ႏိုင္ငံတကာရပ္ဝန္းတြင္ အံ့အားသင့္စရာသတင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ခဲ့ သည္။ ရလဒ္ႏွင့္အတူ အေမရိကန္မွ မဲဆႏၵ ျပဳ ေဆာ့ဖ္ဝဲမ်ားကုိ ႐ုရွားဟက္ကာမ်ားက ဝင္ေရာက္ခ်ယ္လွယ္ရာမွ ထရန္႔တစ္ေယာက္ သမၼတျဖစ္လာသည္ဟု သတင္းမ်ားလည္း ဆက္ လက္ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္ကုိ ထရန္႔က ကုိယ္တုိင္အႀကိမ္ႀကိမ္ ျငင္းဆန္ ခဲ့၏။

ယခုမူ ႐ုရွားဟက္ကာမ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္မီ ရက္ပုိင္းအလုိတြင္ ဆႏၵျပဳ ေဆာ့ဖ္ဝဲမ်ားကုိ ေႏွာင့္ယွက္ခဲ့သည့္ အေထာက္အထားမ်ား အမ်ဳိးသားလုံၿခံဳေရး ေအဂ်င္စီက  ထြက္လာခ်ိန္တြင္ ဝင္းနားမွာ သတင္း ေပးတရားခံ ျဖစ္သြားရသည္။ ေဒသခံ မဲဆႏၵရံု အရာရွိ ၁ဝဝ ေက်ာ္ထံသုိ႔ လည္း ေမးလ္အတုအေယာင္မ်ားပုိ႕ ခဲ့သည္ ဟူသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားအား ၂ဝ၄၂ ခုႏွစ္ေမလအထိ လွ်ဳိ႕ဝွက္ထားရန္ စီစဥ္ခဲ့ေသာ္လည္း မီဒီယာလက္ထဲခပ္ျမန္ျမန္ ေရာက္ သြားသည္ကုိ ထရန္႔အစုိးရ သေဘာ မေတြ႕ႏုိင္ျဖစ္ရသည္။

မူလက ႐ုရွားဟက္ကာမ်ား၏ ၾကားျဖတ္ေႏွာင့္ယွက္မႈ အေထာက္အထားမ်ား ေတြ႕သည္ဆုိသည့္ သမၼတအုိဘားမား၏ ေျပာၾကားခ်က္ မ်ားကုိ ေဒၚနယ္ထရန္႔က လက္မခံခဲ့ေပ။ သုိ႔ေသာ္ ထရန္႔သည္ ဇန္နဝါရီလ ၁ဝ ရက္၌ က်င္းပသည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္မူ ေရြး ေကာက္ပြဲႏွင့္ ႐ုရွားဟက္ကာ ပတ္သတ္မႈမ်ားကုိ ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ လက္ခံေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ ျပဳခဲ့ရသည္။

႐ုရွားသမၼတ ဗလာဒီမာပူတင္ကလည္း မ်ဳိးခ်စ္ဟက္ကာမ်ားက အေမရိကန္ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ျခယ္လွယ္ျခင္းျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု သံုးသပ္ခဲ့သလုိ အစုိးရအေနျဖင့္ဟက္ကာမ်ားကုိ အေထာက္ အပံ့ေပးခဲ့သည္ဆုိသည့္ သတင္းမ်ားမွာလည္း လံုးဝမွားယြင္းေနသည္ဟု ထပ္မံျငင္းဆန္ ခဲ့ေသးသည္။

ဇြန္လ ၅ရက္၌ The Intercept တြင္ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအရမူ ကရင္မလင္၏ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ေထာက္လွမ္းေရးေအဂ်င္စီ GRU က ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ အရာရွိမ်ားကုိ ပစ္မွတ္ထားခဲ့ၿပီး မဲဆႏၵ႐ံုအခ်ဳိ႕ကုိ ျခယ္လွယ္ခဲ့သည္ဟု အတိအလင္းေဖာ္ျပလုိက္ေတာ့သည္။

ယခုတစ္ေခါက္ ေပါက္ၾကားမႈတြင္ မဆန္းျပားေသာ္လည္း ထူးျခားသည့္အခ်က္မွာ သတင္းသမားတုိ႕၏ မေလ်ာ္ကန္ေသာလုပ္ရပ္တစ္ခု ရွိလာျခင္းျဖစ္၏။

ထိပ္တန္းလွ်ိဳ႕ဝွက္ အေထာက္အထားမ်ားပါသည့္ စာအိတ္ကုိရခဲ့စဥ္က သတင္းသမားမ်ားက သတင္းစုေဆာင္းမႈေအဂ်င္စီသုိ႕ ထင္ျမင္ခ်က္မ်ား ေတာင္းခံခဲ့၏။ NSA မွ အခ်က္အလက္မ်ား ဟုတ္မဟုတ္ အတည္ျပဳေစခဲ့သည္။ အမည္မေဖၚလုိေသာ သတင္းအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုမွဟု ေခါင္းစဥ္တပ္ကာ  ေအဂ်င္စီ၏ ထင္ျမင္ခ်က္ကုိ ေတာင္းခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

သတင္းေထာက္မ်ားသုိ႔ ထုတ္ျပသည့္ ေခါက္က်ဳိးရာမ်ားႏွင့္ အေထာက္အထားမ်ားကုိ တစ္စံုတစ္ေယာက္သည္ စာမပုိ႕မီ ပရင့္အရင္ထုတ္ခဲ့သည္ဟုယူဆထားသည္။  စံုစမ္းစစ္ေဆး သူမ်ားက လူေျခာက္ဦးခန္႔က ပရင့္ထုတ္ခဲ့ၿပီး ယင္းတုိ႔ အနက္မွတစ္ဦးသည္ သတင္းေပါက္ ၾကားေစခဲ့သည္။ ထုိသူမွာ ရီရဲယ္လတီဝင္းနားျဖစ္သည္ဟု ဆိုေတာ့၏။

ဇြန္လ ၃ရက္တြင္ အက္ဖ္ဘီအုိင္ အထူးေအးဂ်င့္ ဂ်က္စတင္ဂါရစ္ခ္သည္ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာျပည္နယ္ ေအာ္ဂတ္စတာမွ ဝင္းနားေနအိမ္သုိ႕ သြားေရာက္ေမးျမန္းသည့္အခါ ဝင္းနားကုိယ္တုိင္က မီဒီယာသုိ႕ သတင္းေပးခဲ့သည္ဟု ဝန္ခံခဲ့ေၾကာင္း အက္ဖ္ဘီအုိင္ က်မ္းက်ိန္လႊာတြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။ ထုိေန႔တြင္ပင္ FBJ က သူ႔ကို ဖမ္းဆီးလုိက္သည္။   

 ရွာေဖြခြင့္အမိန္႕စာအရ ဝင္းနား၏ ကြန္ပ်ဴတာအခ်က္အလက္မ်ားကို စစ္ေဆးသည့္ အခါတြင္ အမ်ဳိး သား လံုၿခံဳေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္ေစႏုိင္သည့္ လွ်ဳိ႕ဝွက္အခ်က္အလက္မ်ားကုိ အီးေမးလ္မ်ား အသံုးျပဳကာ ေပးပုိ႔ျခင္း၊ ႏုိင္ငံေတာ္အတြက္ အေရးပါသည့္အခ်က္အလက္မ်ားစြာ စုေဆာင္း ထားျခင္းစေသာ သက္ေသခံအခ်က္အလက္မ်ားေတြ႕ရသည္ဟု အက္ဖ္ဘီအုိင္ေအးဂ်င့္မ်ားဘက္က ဆုိ သည္။

နာက္ဆံုးတြင္ သတင္းသမားတုိ႔၏  ပေယာဂေၾကာင့္ပင္ ဝင္းနား အဖမ္းခံလုိက္ရသည္ဟု အျခားမီဒီ ယာမ်ားက ေထာက္ျပလာခဲ့ၾကသည္။

ဇြန္လ ၆ ရက္က ဝီကီလိခ္တည္ေထာင္သူ ဂ်ဴလီအန္အက္ဆန္းနစ္ဂ်္က အက္ဘီအုိင္၏ က်မ္းက်ိန္ လႊာတြင္ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားသည္ အမွန္ျဖစ္ခဲ့လွ်င္ သတင္းသမားတုိ႔ႏွင့္ ပတ္သတ္ေသာ အမည္မ်ား ပါဝင္ရမည္ဟု  Twitter တြင္ ေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

''သတင္းရင္းျမစ္ကုိ မီးေလာင္တုိက္သြင္းတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြဟာ အႏၲရာယ္ေကာင္ ေတြပဲ'' ဟု တုံ႔ျပန္ထားသည္။ တကယ္တမ္းတြင္ အက္ဘီအုိင္ျပေသာ က်မ္းက်ိန္လႊာ ဆုိသည္ကလည္း The Intercept မွ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအေပၚတြင္ လံုးလံုးလ်ားလ်ားသာ ရည္ၫြန္းထားသလုိျဖစ္ေနၿပီး အခ်က္အလက္မ်ားမွာလည္း မေရမရာ ျဖစ္ေနသည္ဟု သူက ယူဆသည္။ သံသယရွိဖြယ္ Intercept ဟုပင္ အက္ဆန္းနစ္ဂ်္က ေထ့လုိက္ေသးသည္။

ရီရဲယ္လတီဝင္းနားသည္ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ တက္ဆက္ျပည္နယ္၌ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ကင္း ဘီလီၿမိဳ႕ငယ္ HM King အထက္တန္းေက်ာင္း၌ ဝင္းနားသည္ တစ္ေက်ာင္းလံုး  အားထားရသည့္ အားကစားသမားတစ္ဦးအျဖစ္ ရပ္တည္ႏုိင္ခဲ့သည္။ သူမ၏ တင္းနစ္ကစား သမားဘဝသည္ ေဒသခံသတင္းစာမ်ားတြင္ ေရပန္းစားေသာ သတင္းမ်ားျဖစ္ေစခဲ့သည္။

အထက္တန္းေအာင္ၿပီး ေနာက္လအနည္းငယ္အၾကာတြင္ ေလတပ္တြင္ စတင္အလုပ္ ဝင္ခဲ့သည္။ ဝင္းနားသည္ အႀကီးတမ္း ေလယာဥ္အမႈထမ္းအဆင့္ထိ တက္လွမ္းႏုိင္ခဲ့ၿပီး ေမရီလန္းရွိ Front Meade တြင္ အေမရိကန္တပ္မေတာ္အတြက္ စကားဝွက္မ်ားကြၽမ္းက်င္သူတစ္ဦးအျဖစ္ အလုပ္ဝင္ခဲ့သည္။ 

ဝင္းနားသည္ ေလတပ္မွခ်ီးျမႇင့္ေသာ ဆုတံဆိပ္ကုိရယူႏုိင္သည္အထိ ေအာင္ျမင္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ သူမသည္ ေခတ္သစ္ပါရွန္းစကား၊ အာဖဂန္ႏွင့္ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ သံုးသည့္ ပတ္ရွ္တုိ အေရွ႕ အလယ္ပုိင္း ဘာသာစကားေလးမ်ဳိးခန္႔  တတ္ကြၽမ္းသူတစ္ဦး ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ထုိ႔အတြက္လည္း ေနာက္ပုိင္းgတြင္ အာဖဂန္မွ ကေလးသူငယ္မ်ား ကုိ လက္ေဆာင္မ်ား ေပးပုိ႕ရန္ အစဥ္ စိတ္အား ထက္သန္သူျဖစ္လာသည္ မွာလည္း ယင္းစကားမ်ား တတ္ကြၽမ္း ရာမွ အစျပဳခဲ့ဟန္တူ၏။

ရီရဲယ္လတီဝင္းနားသည္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ဒီဇင္ဘာတြင္ အေမရိကန္ေလတပ္မွ အလုပ္ထြက္ခဲ့သည္။ သူမသည္ ေယာဂက်င့္စဥ္မ်ားကုိ စြဲလမ္း ခံုမင္သူ။ ေလလြင့္အိမ္ေမြး တိရစၧာန္ မ်ားကုိ  ေကြၽးေမြးျခင္းျဖင့္ ေပ်ာ္ေမြ႕သူျဖစ္သည္။  သုိ႔ေသာ္ အေမရိကန္ေလတပ္တြင္ အလုပ္လုပ္စဥ္ကမူ  အပယ္ခံသဖြယ္ ခံစားရသည္ဟု ယူဆကာ အလုပ္ထြက္ခဲ့သည္။

သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးသမားတစ္ဦးအျဖစ္လည္း တက္တက္ၾကြၾကြရွိေနသည့့္ ဝင္းနားသည္ သမၼတသစ္ထရန္႔က အျငင္းပြားဖြယ္ Keyston XL  ေဆာက္လုပ္ေရးႏွင့္  Dakota Access ေရနံပိုက္လုိင္းကိစၥမ်ားအေပၚတြင္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ခြင့္မ်ား အလ်င္စလုိ ခ်ေပးခဲ့သည့္ အေပၚတြင္ ဘဝင္မက် ႏိုင္ျဖစ္ေနခဲ့ရသည္။

ထုိ႔အတြက္ ယခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါ ရီ ၉ ရက္က သူမ၏  Facebook စာမ်က္ႏွာတြင္ ထရန္႔ကုိ ရည္ၫႊန္းကာ ''သူက လူလိမ္၊ အႀကီးစား လူလိမ္ႀကီး'' ဟု ေရးသားသည္အထိ မႏွစ္ၿမိဳ႕ႏုိင္ ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။ ထုိေန႔သည္ ဝင္းနားအေနျဖင့္ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရးေအဂ်င္စီတြင္ ကန္ထ႐ုိက္တာ တစ္ဦးအျဖစ္ အလုပ္မဝင္မီ ေလးရက္အလုိတြင္ျဖစ္သည္။

သတင္းေပါက္ၾကားမႈ သုိ႕မဟုတ္ စာနယ္ဇင္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အမႈအခင္းမ်ား ထြက္ေပၚတုိင္းတြင္ေထာက္ခံသူ၊ ကန္႕ကြက္သူဆန္႔က်င္ဘက္ မ်က္ႏွာစာႏွစ္ရပ္မွာ အစဥ္ အၿမဲရွိေနတတ္သည္မွာ သဘာဝပင္ျဖစ္သည္။

အစပုိင္းတြင္ မိမိမလုိလားသူ တစ္ဦးသည္ ၆၆(ဃ) ျဖင့္ အထိန္း သိမ္းခံရလွ်င္ ဝမ္းသာအားရ ျဖစ္သူ မ်ားစြာ ရွိခဲ့သလုိ၊ မိမိတုိ႕၏ ဘက္ ေတာ္သားမ်ား အလားတူ အမႈမ်ဳိးရင္ ဆုိင္ရလွ်င္ ၆၆(ဃ) ကုိ အမုန္းပုိျခင္း မ်ဳိးမ်ားရွိလာတတ္ျပန္သည္။                        လူအမ်ားစုသည္ ထုိအခ်ိန္မ်ဳိး ေရာက္လာအခ်ိန္တြင္ စကတည္းက အမွားမ်ား၊ ဟာကြက္မ်ားႏွင့္ မူမမွန္ ျခင္းမ်ား ျပည့္ေနေသာ ဥပေဒ တစ္ ရပ္၏ ႐ုပ္လံုးကုိ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေပၚသည့္အခါ အမုန္းပုိၾကေတာ့ သည္။

ဒီမုိကေရစီတုိင္းျပည္မ်ား၏ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေပၚ ပုဒ္မ ငယ္ကေလးမ်ားမွအစ သူလွ်ဳိ အက္ ဥပေဒအဆံုး  တားျမစ္ထားေသာ ျပဌာန္းဥပေဒမ်ားႏွင့္ ၿငိစြန္းသည္ဟု အာဏာပုိင္မ်ားက အလြယ္သတ္မွတ္ကုိင္တြယ္ေနမႈမ်ားသည္ စာနယ္ဇင္းသမားတုိ႔အတြက္ အသည္းနာစရာ ကန္႔သတ္ခ်က္ဟု ယူဆၾကမည္မွာ မလြဲေပ။

သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္ အဝေပးသည့္ ႏုိင္ငံမွာလည္း မရွိသေလာက္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ အေမရိကန္သည္ပင္ တစ္ခ်ိန္ကေလာက္ မလြတ္လပ္ေတာ့ေပ။ အစုိးရ၏ ထိပ္တန္း လွ်ဳိ႕ဝွက္သတင္း ေပါက္ၾကား ေစသူမ်ားကုိ တရားစြဲဆုိျခင္းသည္ သမၼတေဟာင္းအုိဘားမား လက္ထက္မွ စတင္ကာ အေရးယူမႈမ်ား တျဖည္းျဖည္း ျမင့္တက္လာခဲ့သည္။ အုိဘားမားသမၼတမျဖစ္မီက ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ မတိုင္မီက ၁၉၇၂ ခုႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ သူလွ်ဳိ အက္ဥပေဒအရ တရားရင္ဆုိင္သည့္ အမႈေပါင္း သံုးမႈသာရွိခဲ့ၿပီး အုိဘားမားလက္ထက္တြင္ ရွစ္မႈအထိ တုိးပြားလာခဲ့ သည္။

အိမ္ျဖဴေတာ္မွ ျပန္ၾကားေရးဝန္ေရွာင္စပုိက္ဆာကလည္း ႏုိင္ငံ၏ထိပ္တန္းလွ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္မ်ား ကုိ ဖြင့္ဟ ျခင္းသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ လံုၿခံဳေရးကုိ ၿခိမ္းေျခာက္သူအျဖစ္ အေရးတႀကီး မွတ္ခ်က္ျပဳရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဝင္းနားကုိရည္ၫႊန္းကာ ေျပာဆုိလုိက္၏။

ရီရယ္လတီ ဝင္းနားဘက္မွ ေလွ်ာက္လႊဲခ်က္ေပးမည့္ ေရွ႕ေနတစ္တက္စ္နစ္ကုိးစ္က လူအမ်ားအေနျဖင့္ ဝင္းနား၏လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚမွ ထရန္႔ဆန္႕က်င္ေရး စကားမ်ား လံုးအေပၚ အာ႐ံုမေရာက္ေစခ်င္ဟုဆုိသည္။ ဝင္းနားအေၾကာင္း သိခ်င္လွ်င္ သူမ၏မိဘမ်ား ေျပာသည့္ အခ်က္မ်ားကုိသာ လက္ခံ နားေထာင္သင့္သည္ဟု ဆုိသည္။              

နစ္ကိုးစ္အေနျဖင့္ ထုိသုိ႔ေျပာရျခင္းမွာ အမႈရင္ဆုိင္ခ်ိန္တြင္ ဝင္းနား၏ Twitter ေပၚမွ စာသားမ်ားက သူ႕ကုိ ႏွစ္ရွည္ေထာင္နန္းစံရန္ တစ္ဖက္လွည့္တြန္းပုိ႕သလုိ ျဖစ္လာမည္ကုိ စုိးရိမ္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ သည္။ ဝင္းနားႏွင့္ The Intercept အၾကားတြင္ သက္ေသျပႏိုင္ေလာက္ေသာ ပတ္ သတ္မႈမ်ဳိးလည္းမရွိဟု သူကဆုိသည္။

ဇြန္လ ၈ရက္တြင္ျပဳလုပ္သည့္ ၾကားနာစစ္ေဆးမႈတြင္လည္း သူ၏ အမႈသည္တြင္အျပစ္ မရွိေၾကာင္း သက္ေသျပကာ လုိအပ္လွ်င္ အယူ ဆက္ဝင္မည္ဟု နစ္ကုိးစ္က ဆုိသည္။

လပိုင္းသာၾကာျမင့္ေသးသည့္ ထရန္႔၏သက္တမ္းတြင္ ဗဟုိအစုိးရ၏ လွ်ဳိ႕ဝွက္သတင္းမ်ား သည္ ထိန္းမႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ေပါက္ၾကားမႈမ်ားျဖစ္ခဲ့သည္။ အိမ္ျဖဴေတာ္တြင္ သာမန္ ႐ုရွားအရာရွိမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုသည္မွအစ ဗံုးခြင္းစနစ္အတြက္က်င္းပသည့္ တံခါးပိတ္အစည္းအ ေဝးမ်ားအထိ သတင္းမ်ား ဆက္တုိက္ ေပါက္ၾကားခဲ့သည္။

ယခုတစ္ႀကိမ္ ရီရဲယ္လတီဝင္း နားအဖမ္းခံရသည့္အခ်က္ကုိမူ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ား အခ်င္းခ်င္း စိတ္ကြက္ဖြယ္ရာမ်ား ျဖစ္လာေစခဲ့သည္။ အထူးသျဖင့္ မီဒီယာတြင္ ဖြင့္ခ်ႏုိင္ရန္  သတင္းေပးလာသည့္သူ၏ ဇာစ္ျမစ္ကို ကာကြယ္ေပးရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္းက ေနာင္တစ္ခ်ိန္တြင္ လူအမ်ား၏ ယံုၾကည္မႈ ကင္းမဲ့သြားေစရန္ က်ဴးလြန္လုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အမ်ားကဆုိၾကသည္။         The Intercept ကမူ သတင္းအရင္းအျမစ္မွလာေသာ သူ၏အမည္ကုိ သိရွိျခင္းမရွိဟု ဆုိ၏။ သူတုိ႔ထံေရာက္လာေသာ စာအိတ္တြင္ ဘာမွေရးမထားဟု  အခုိင္အမာဆုိ၏။ သုိ႔ေသာ္လည္း ရလာသည့္ အေထာက္အထားကုိ အသံုးျပဳကာ ျပန္လည္ေဖာ္ျပခ်ိန္တြင္ စာနယ္ဇင္းသမားတုိ႕ ေစာင့္ထိန္းအပ္ေသာ အ ေျခခံက်င့္ဝတ္အခ်ဳိ႕ကို လုိက္နာရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ျခင္းက ဝင္းနားကို အ ဖမ္းခံရရန္ တြန္းပုိ႔လုိက္သလုိျဖစ္ သည္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္။

The Intercept မွ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဘက္စီရိဒ္က ယခုထက္ပုိ၍ မွတ္ခ်က္ေပးရန္မရွိေတာ့ဟု ဆုိသည္။ သူတုိ႕သည္ စံုစမ္းေဆးမႈမွထြက္လာသည့္အရာမ်ားကုိသာ တုိက္႐ုိက္ကုိးကား ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္ဟုဆုိသည္။ The New York Time ကဲ့သုိ႕ေသာ အျခားသတင္း အဖြဲ႔အစည္း အခ်ိဳ႕ကမူ အတိမ္းအေစာင္း မခံႏုိင္သည့္သတင္းအစအနမ်ား၊ အေထာက္အထားမ်ားရလာလွ်င္ လံုၿခံဳေအာင္ ကာကြယ္ေပးထား တတ္ၾကသည္။

သုိ႔ေသာ္လည္း မည္မွ်အထိ ကာကြယ္ေပးရန္လုိသည္မွာမူ သတင္းေရာက္လာသည့္ အေနအထားေပၚ တြင္ အျပည့္အဝ မူတည္ၿပီးမွ ဆံုးျဖတ္ၾကသည္။

 Pro Publica  မွ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ စတီဖန္အန္ဂယ္ဘာ့ခ္က သတင္းေလာကအေနျဖင့္ ထိပ္တန္း လွ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္လွ်င္ အစဥ္ႏုိးႏုိးၾကားၾကား ျဖစ္ေနေလ့ရွိေၾကာင္း၊ သုိ႕ေသာ္လည္း စာတစ္လံုးမွမပါသည့္ အညိဳေရာင္ စာအိတ္တစ္လံုးအတြက္ ယင္းႏွင့္ သက္ဆုိင္ သူကုိ တာဝန္တစ္ရပ္ႀကီးဟု သေဘာပုိက္ကာ ကာကြယ္ေပးရန္ မျဖစ္ႏုိင္ပါဟု ေျဖရွင္းခ်က္ ေပးထားသည္။

မည္သုိ႕ပင္ျဖစ္ေစ ဝင္းနားကုိ ဖမ္းဆီးရာတြင္ FBI ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားသည္ The Intercept မွ ပံုႏွိပ္ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအေပၚတြင္  မ်ားစြာကုိးကားထားခဲ့သည္။ အခန္႔မသင့္လွ်င္ အမႈအတြက္ ဝင္းနားသည္ ေထာင္ဒဏ္ ၁ဝ ႏွစ္အထိ က်သြားႏုိင္သည္။

 ေရွ႕ေန မာ့ခ္ဇိုက္က ဝင္းနားသည္ အခ်က္ေပးခရာမႈတ္ သူတစ္ေယာက္မဟုတ္ဟု ႏွိမ့္ခ်ကာ သံုးသပ္ထားသည္။ ထိပ္တန္းလွ်ဳိ႕ဝွက္ႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာအမႈမ်ားကုိ ကုိင္တြယ္ေပးေလ့ရွိသူ မာ့ခ္ဇိုက္က ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ပတ္သတ္ေသာ မ႐ိုးေျဖာင့္သည္လုပ္ရပ္မ်ားအေပၚ လူအမ်ား စိတ္ဝင္စားလာေစရန္ လုပ္ေဆာင္ ျခင္းမ်ဳိးသက္သက္သာျဖစ္သည္ဟု သူကယူဆသည္။ ထုိမွ်မက ဝင္းနားသည္ အုိဘားမား လက္ထက္ကတည္းကပင္ တရားခြင္ကုိ ေရာက္သင့္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး ယခုဖမ္းဆီးျခင္းမ်ားသည္လည္း အခ်က္ေပးခရာမႈတ္သူမ်ားကုိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေျခမႈန္းျခင္းလည္း မဟုတ္ေသးဟု ထပ္ ေလာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးစီမံကိန္းမွ ဥပေဒအက်ဳိးေဆာင္ ပတ္ထရစ္ထူးမီ ၏အျမင္ကမူ ဇုိက္ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ပင္။ သူ႔၏ သေဘာအရ စာနယ္ဇင္းမ်ားထံသုိ႕ သတင္းမ်ားေပါက္ၾကားျခင္းသည္ ဆယ္စုႏွစ္ မ်ားစြာကတည္းက ေန႔စဥ္ျဖစ္ေနသည့္ကိစၥျဖစ္သည္။

ဒီမုိကေရစီရထားေသာ ႏုိင္ငံတစ္ခုမွျပည္သူမ်ားအတြက္ အေရးတႀကီး လုိအပ္သည့္အခ်က္မွာ  သတင္း အရင္းအျမစ္မ်ားပင္ျဖစ္သည့္အတြက္ ဝင္းနားကုိ အျပစ္ေပးအေရးယူခဲ့လွ်င္ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ကုိ အၾကမ္းနည္းျဖင့္ စတင္ၿဖိဳ ဝင္းနားႏွင့္ပတ္သတ္ၿပီး အြန္လိုင္းစာမ်က္ႏွာမ်ားတြင္ သူမကုိေထာက္ခံသည့္အဖြဲ႕မ်ား ေပၚထြက္လာသည္အထိ အားေပးသူမ်ား ရွိသလုိ၊ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်သူမ်ားလည္း ထြက္ေပၚလာသည္။ ဝင္းနား၏ Facebook စာမ်က္ႏွာမ်ားတြင္ သူမကုိမႏွစ္သက္သူမ်ား၏ အမနာပ မ်ားႏွင့္ ျပည့္ႏွက္လာခဲ့သည္။''ေထာင္ထဲမွာ ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစလုိ႕ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္'' ဟူေသာ စာသားမ်ဳိးက လည္း ဝင္းနားကုိ အလြတ္မေပးခဲ့ ေပ။        

အခ်ဳိ႕ကမူ စႏုိးဒန္ႏွင့္ ရီရဲယ္လတီဝင္းနား ႏွစ္ဦးစလံုးကုိ တုိင္းျပည္သစၥာေဖာက္မ်ား ျဖစ္သည္ဟု ေျပာသည္အထိရွိလာခဲ့သည္။ သုိ႕ေသာ္ စႏုိးဒန္မွာ အျပစ္က်ဴးလြန္ၿပီးေနာက္ ထြက္ေျပးသည့္ သူရဲေဘာေၾကာင္ သူတစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး ဝင္းနားမွာမူ လုပ္ရဲလွ်င္ခံရဲသည့္ သတိၱမ်ဳိး ရွိသူဟု ခ်ီးက်ဴးသူလည္း ရွိသည္။

ထူးျခားျဖစ္စဥ္ တစ္ခုျဖစ္ေပၚလာတုိင္း အေတာမသတ္ႏုိင္ေသာ ေမးခြန္းမ်ားစြာက ေနရာတုိင္းမွ အလွ်ဳိလွ်ဳိထြက္လာတတ္သည္မွာ လူေလာကဓမၼတာပင္။ ယခုျဖစ္ရပ္တြင္ ဝင္းနားအဖုိ႕ အျပစ္ရွိသည္ဟု ယူဆလွ်င္ပင္ သိခ်င္စရာေကာင္း သည့္ ေမးခြန္းမ်ားစြာက ရွိေနျပန္သည္။

ပထမဆံုးေမးခြန္းမွာ အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ႐ုရွား၏ ျခယ္လွယ္မႈ ကုိ ခံခဲ့ရသည္ဆုိလွ်င္ အျဖစ္မွန္အား သိခြင့္ မရွိဘူးလားဆုိသည့္ ေမးခြန္း ျဖစ္သည္။ တစ္ဆက္တည္း ယင္းသုိ႕ေသာျဖစ္ရပ္ကုိ ဖြင့္ခ်ျခင္းသည္လည္း ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ လုိအပ္ပါသေလာဟု ဆက္ေမး ခ်င္လိမ့္မည္။

တစ္ဖန္ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး ေအဂ်င္စီတစ္ခုလံုးရွိေနၿပီး အလြန္အေရးႀကီးသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလတြင္ တုိင္းတပါးမွ ဟက္ကာတုိ႕၏ရန္ကို ကာကြယ္ႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့ဖူးလား ဟု ေမးလွ်င္လည္း လြန္အံ့မထင္။

အထူးသျဖင့္ ဝင္းနားသည္ ထိပ္တန္းလွ်ဳိ႕ဝွက္မ်ား ေပါက္ၾကားမႈေၾကာင့္ အျပစ္ရွိသည္ဟု ဆံုးျဖတ္ခဲ့ လွ်င္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ျဖင့္တက္လာသည္ဆုိေသာ လက္ရွိသမၼတ၏ ေနရာသည္ ထုိက္တန္ပါ ၏ေလာဟု ေမးရမလုိ ျဖစ္လာႏုိင္ေကာင္း၏။

လြန္ခဲ့ေသာ ၂ဝ၁၃ခုႏွစ္က စႏုိးဒန္၏ ဖြင့္ထုတ္မႈေၾကာင့္ အင္အက္စ္ေအသည္ ၂ဝဝ၅ခုႏွစ္က တည္းက အျပစ္မဲ့ျပည္သူတုိ႕ထံမွ ေျမာက္မ်ားလွစြာေသာ အခ်က္အလက္မ်ား တရားမဝင္ စုေဆာင္းမႈမ်ား ဗူးေပၚသလုိေပၚခဲ့ဖူးသည္။ ဤျဖစ္ရပ္သည္ အေမရိကန္၏အေျခခံဥပေဒႏွင့္ ဆန္႕က်င္သည့္လုပ္ရပ္ျဖစ္သည့္တုိင္ေနာက္ဆံုးတြင္ ေဖာ္ထုတ္သူစႏုိးဒန္အေပၚတြင္သာ အျပစ္ပံုက်သြားရသည္။

ယခုလည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ျပည္ပရန္ကုိ ကာကြယ္ ေပးႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့ဟု ဆုိႏုိင္ေကာင္းေသာ္လည္း ဝင္းနားသာလွ်င္ တစ္ဘက္သတ္ တရားခံ ျဖစ္လာႏုိင္သည္။

အကယ္၍ အက္ဘီအုိင္မွစြပ္စြဲသလုိ ဝင္းနားသည္ ဗဟုိအစုိးရမွထုတ္ျပန္ထားသည့္ ဥပေဒကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ရာ ေရာက္သည္ဟု ဆံုး ျဖတ္ခ်က္လည္း က်လာပါက ျပ႒ာန္းဥပေဒမ်ားႏွင့္ ၿငိစြန္းၿပီး ေထာင္က် သြားႏုိင္သည္။  သုိ႕ေသာ္ ဝင္းနား အေနျဖင့္ အခ်က္အလက္မ်ား ဖြင့္ထုတ္ရာတြင္ ေရာင္းစားျခင္း၊ ႏုိင္ငံေရး အက်ဳိးအျမတ္ရရန္ႀကံရြယ္ျခင္းမ်ား အလွ်င္းမရွိဘဲ ျပည္သူကုိကာကြယ္ ရန္ တာဝန္ရွိသည့္ အဖြဲ႕အစည္း၏အားနည္းခ်က္၊ ဟာကြက္မ်ားကုိ လူသိေအာင္ လုပ္ျခင္းမွ် သာျဖစ္သည္ကုိ ေတြ႕ရပါလိမ့္မည္။   

 ေနာက္ထပ္ေမးခြန္းတစ္ရပ္အေနျဖင့္ သတင္းေပးသူ အဖမ္းခံရလွ်င္ The Intercept အေနျဖင့္ အျပစ္လြတ္သေလာဟု ေမးခ်င္စရာရွိျပန္သည္။ သုိ႕ေသာ္ အေမရိကန္တြင္ ပံုႏွိပ္ေဖာ္ျပသူသည္ အျပစ္လြတ္သည္ဟုသာေျဖရမည္။

၁၉၇၁ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပန္တဂြန္စာတမ္းမ်ားအမႈတြင္ ဗဟုိတရား႐ံုးက မီဒီယာသည္ လူထုစိတ္ဝင္စားမႈရွိသည့္ကိစၥမ်ားအေပၚတြင္ လြတ္လပ္စြာပံုႏွိပ္ေဖာ္ျပခြင့္ရွိသည္ဟု ရွင္းရွင္း လင္းလင္းဆံုးျဖတ္ထားခဲ့သည္။

 သုိ႕ေသာ္လည္း ...။

  မီဒီယာသည္ မိမိကုိသတင္းလာေပးသူအား စာနယ္ဇင္းက်င့္ဝတ္အရ အကာအကြယ္ မေပးသင့္ဘူးလားဟု The Intercept ကုိ ေမးခ်င္မိသည္။

စႏုိးဒန္ကဝင္းနားအျဖစ္သည္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ကုိ ၿခိမ္းေျခာက္လုိက္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

ဝီကီလိခ္မွ အက္ဆန္းနစ္ဂ်္ကမူ ''အခု(သတင္းေပး)သတင္းေထာက္ေတြက ဘယ္သူေတြပဲျဖစ္ပါေစ၊ သူတုိ႔ဟာ အႏၲရာယ္ေကာင္ေတြတင္မကဘူး။ သတင္း အရင္းအျမစ္၊ စာ နယ္ဇင္းသမားေတြနဲ႕ ေနာက္ဆံုး လူထုၾကားကယံုၾကည္မႈကုိပါ က်ဆင္းသြားေအာင္လုပ္တဲ့ သူေတြပဲ။ ဒီမုိကေရစီဟာ အေမွာင္ထုထဲမွာ က်ဆံုး သြားၿပီ'' ဟု ညဥ္းတြားလုိက္ေတာ့သည္။

 

ေက်ာ္စည္သူ (သုနႏၵေခတ္)

  1. Reality Winner, Alleged NSA Leaker, Will Plead Not uilty, Lawter Says.
  2. Suspected Leaker’s Facebook page filled with vitriol against Trump.
  3. After Reality Winner’s Arrest, Media Asks: Did ‘Intercept’ Expose a Source.
ေက်ာ္စည္သူ (သုနႏၵေခတ္)
 
Untitled Document
No comments yet...be the first to comment
  Name :  (required)
  Email :  (will not be published) (required)
  Comment :
 
Email: zaygwet1997@gmail.com Copyright 2004 Zaygwet Journal. All rights reserved.
Powered By eTrade Myanmar Co., Ltd.