တစ္ေလာက ဗိသုကာ Archi-tech မိတ္ေဆြတစ္ဦးရဲ႕ ဖိတ္ၾကားမႈ ေၾကာင့္ အေမရိကန္စင္တာကို ေရာက္ခဲ့တယ္။ စာတမ္း ရွင္သံုးဦးရဲ႕ စာတမ္းသံုးေစာင္ကို တင္ျပဖတ္ၾကား တာကိုလည္း နားေထာင္ခြင့္ရခဲ့ပါ တယ္။ သံုးေယာက္စလံုးဟာ ကမၻာ မေက်ာ္ေပ မယ့္ (ဒီအထဲမွာ မေက်ာ့္ တေက်ာ္လည္း ပါႏိုင္တယ္ ဆိုပါ ေတာ့) ျမန္မာေက်ာ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္အရြယ္ေတြကလည္း အရြယ္သံုးပါး လူႀကီး၊ လူလတ္၊ လူငယ္ အရြယ္ေတြျဖစ္တာေၾကာင့္ အယူ အဆ အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ေတြးေခၚစဥ္းစားမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးကိုလည္း အကဲခတ္ခြင့္ ရခဲ့ပါတယ္။
    သူတို႔သံုးေယာက္အပတ္ တကုတ္ သင္ယူေလ့လာခဲ့တဲ့ ပညာ ရပ္ေတြအေပၚ အကဲျဖတ္တင္ျပတာ ေတြဟာ အင္မတန္ တန္ဖိုးရွိပါတယ္။ စာေရးသူလို အာခီတက္ဆိုတာ အိမ္ ေဆာက္တဲ့ လူသာသာပဲလို႔ လူၿပိန္း ေတြး ေတြးတတ္တဲ့လူေတြေတာင္ သူတို႔တင္ျပလာတဲ့ စာတမ္းေတြ ေၾကာင့္ အဲဒီပညာရပ္အေပၚ တစ္စံု တစ္ရာ နားလည္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ အႏု ပညာနဲ႔ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ အဲဒီပညာရပ္ဟာ တကယ့္ကို က်ယ္ဝန္းနက္ ႐ႈိင္းၿပီး အဓိပၸါယ္ေလးနက္ပါတယ္။
    ဖိုးစိန္ႀကီး၊ ေရႊမန္းတင္ေမာင္နဲ႔ ဖိုးခ်စ္တို႔လို သူတို႔ရဲ႕ အသက္အရြယ္ အပိုင္းအျခားအလိုက္ ေခတ္အလိုက္ ေအာင္ျမင္မႈရခဲ့တဲ့ သူတို႔တစ္ေတြကိုလဲ ေလးစားမိတာအမွန္ပါ။ ကိုယ့္ကြင္းမွာကို နာမည္တစ္လံုးရဖို႔ဆိုတာ လြယ္တာမွမဟုတ္တာ၊ အခုဟာ သံုးေယာက္စလံုးဟာသူ႔ေခတ္သူ႔ကြင္း သူ႔နယ္ပယ္မွာ တစ္စံုတစ္ရာေအာင္ျမင္ၾကတဲ့လူေတြခ်ည္းမို႔ အားက်အတုယူ စရာေကာင္းေန တာ အမွန္ပဲ။
    စာတမ္းရွင္ေတြရဲ႕ စာတမ္းေတြ ကို ဂ႐ုတစိုက္ အေလးမူတင္ျပထား တယ္လို႔ ခံစားမိတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ အဖြင့္သေဘာ မေဆာင္ဘဲ အပိတ္သေဘာေဆာင္ေန သလားလို႔ ေတြးလိုက္မိတယ္။ ကိုယ္တတ္ထားတဲ့ ပညာရပ္နဲ႔ ကမၻာ ႀကီးကို ေျပာင္းလဲဖို႔ ႀကဳိးစားေနတဲ့ ပညာရွင္ေတြဟာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ဖို႔ကို ဦးတည္ သင့္တယ္။ အပိတ္ထက္ အဖြင့္ကို ဦးတည္သင့္တယ္ လို႔ ျမင္ပါတယ္။ သမားဂုဏ္ျပေနလို႔ မျဖစ္ဘူး။ ဒါဟာ ေျပာင္းလဲဖို႔အတြက္ပါ။ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး ဘူမိေဗဒ ပညာရွင္ Charles Robert Darwin  က ေျပာင္းလဲမႈေတြကို လက္ခံႏိုင္တဲ့လူဟာ ေအာင္ျမင္မွာပဲလို႔ ေျပာဖူးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း ဘယ္ ကိစၥမဆို ဖြင့္မွေျပာင္းလို႔ရမယ္ဆိုတာ သေဘာေပါက္မိပါတယ္။ အားလံုးကို လည္း ဖြင့္ေစခ်င္တယ္။
    တစ္ဦးထဲသိ၊ တစ္ဦးတည္းတတ္၊ တစ္ဦးထဲနားလည္ေနတာဟာ အပိတ္ပါပဲ၊ အဆိပ္ပါပဲ။ ကိုယ္တတ္ ထားတဲ့ ပညာနဲ႔ ကိုယ္တစ္ဦးတည္း လုပ္စားေနတာဟာ အပိတ္ပါပဲ။ ကိုယ့္အေနနဲ႔ နက္နက္႐ႈိင္း႐ႈိင္းပိုမို ေလ့လာဆည္းပူးဖို႔နဲ႔ ပညာရပ္ကို အေရာင္ တင္ဖန္တီးႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ ကမၻာကိုေမွ်ာ္ၾကည့္ႏိုင္ရပါမယ္။ ကိုယ္တတ္တာ၊ သိတာကို ကိုယ္ တစ္ေယာက္တည္း အသံုးခ်ဖို႔ထက္ အမ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သိရွိ ခံစားခြင့္၊ အသံုးခ်ခြင့္ရေအာင္ ခ်ျပႏိုင္မွသာ အဖြင့္သေဘာျဖစ္ပါ တယ္။ လူေတြမသိေသးတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို သိေအာင္ ရွင္းလင္းတင္ျပရဲတာဟာလည္း အဖြင့္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္က ဖြင့္ျပ တဲ့အခါ အဲဒီပညာရပ္အေပၚ နားလည္လက္ခံႏိုင္တဲ့သူ ပိုမိုမ်ားျပား လာၿပီး ကိုယ္လည္းတစ္စံုတစ္ရာ အဆင့္တစ္ခုကို ေရာက္ရွိႏိုင္ပါလိမ့္ မယ္။ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ စာတမ္းေတြကို တင္ျပၾကတဲ့ စာတမ္းရွင္ေတြဟာ ပညာရွိေတြပါ။ အဲဒီပညာရွိေတြကို ခဲတံကိုေတာင္ ေျဖာင့္ေျဖာင့္မခြၽန္ တတ္တဲ့ သူက ဒါေတြေျပာေနေတာ့ မဆိုင္ရာဆီလူးသလိုမ်ား ျဖစ္ေနမလား မသိေတာ့ပါဘူး။ အဓိက က ေစတနာ ပါ။ ဒီေစတနာ ရဲ႕ ေရာင္ျပန္ဟပ္ခ်က္ ျဖစ္တဲ့ ဒီေဆာင္းပါးကိုလဲ သက္ဆိုင္ သူေတြ နားလည္ႏိုင္ၾကလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။
    ေျပာခ်င္တာက ေျပာင္းလဲမႈရဲ႕ သေဘာသဘာဝ၊ အဲဒီေျပာင္းလဲမႈမ်ား နဲ႔ အတူလိုက္ပါေျပာင္းလဲလာတတ္ တဲ့ ေခတ္အေျခ အေနေတြကို နားလည္ေစခ်င္တာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဗိသုကာပညာရပ္မ်ားဟာ ေခတ္ အဆက္ဆက္ ေျပာင္းလဲလာ ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ နဲ႔ ေျပာင္းလဲမႈကို ကိုယ္တိုင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကတဲ့ ပညာရွင္မ်ားရဲ႕ အေၾကာင္းကိုလည္း စာတမ္းရွင္ တစ္ဦးရဲ႕ စာတမ္းမွာ ေတြ႕ရပါ တယ္။ Evolutionဆိုတဲ့ တျဖည္းျဖည္း ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ျဖစ္စဥ္မွာ ျမန္မာ ဗိသုကာမ်ားလည္း ပါတယ္ဆိုတာကို အဲဒီမွာ သတိထား မိပါတယ္။
    ဘယ္အရာမဆို ေျပာင္းေနရ တယ္။ ရပ္ေနလို႔၊ ပိတ္ေနလို႔မရဘူး။ ကိုယ့္အခန္းထဲ တံခါးဂ်က္ခ်ၿပီး အထီးက်န္ေန ေန လို႔မရတာ ေသခ်ာတယ္။ တံခါးပိတ္ထားခဲ့ဖူးတဲ့ ဂ်ပန္ ႏိုင္ငံက 'မင္ဂ်ီ'ေခတ္နဲ႔ ကမၻာအႏွံ႔ ကူးလူးယွက္ႏြယ္ေနတဲ့ ဒီေန႔ဂ်ပန္ရဲ႕ အေျခအေနကို ႏႈိင္းယွဥ္ေလ့လာရင္ အပိတ္သေဘာနဲ႔ အဖြင့္သေဘာရဲ႕ ကြာျခားမႈကို သိႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
    ကိုယ့္ရဲ႕ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားကို ထိခိုက္နစ္နာမွာစိုးတဲ့အတြက္ အေသ ပိတ္ထားတာမ်ဳိးဟာ ကိုယ္လည္း အက်ဳိးမရွိ၊ ကိုယ္နဲ႔ပတ္သက္ယွက္ ႏြယ္ေနတဲ့သူေတြလည္း အက်ဳိးမရွိ၊ ဘယ္သူမွ အက်ဳိးမရွိတဲ့ကိစၥမ်ဳိးပါ။ ကိုယ္တိုင္က ဘယ္သူနဲ႔မွ မထိေတြ႕ရေလေတာ့ ဘယ္မွာကိုယ့္ရဲ႕ပညာကို အေရာင္တင္ခြင့္ရမလဲ။ ဘယ္မွာတိုးပြားပ်ံ႕ႏွံ႔ေအာင္လုပ္ႏိုင္မလဲ။ ကိုယ္ တစ္ေယာက္ တည္းအတြက္ဆိုတာထက္ အမ်ားအတြက္ စဥ္းစားတဲ့သူေတြဟာ အဖြင့္ကို ႏွစ္ၿခဳိက္သေဘာက်ေလ့ ရွိပါတယ္။
    ဒီစာတမ္းဖတ္ပြဲက အျပန္မွာ အေတြးတစ္ခုရခဲ့တယ္။ အလုပ္တစ္ခု ကို လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ဘက္စံု ေထာင့္စံုက ၾကည့္တတ္ဖို႔၊ ေျပာင္းလဲ ေနတဲ့ ေလာကႀကီးနဲ႔အတူ ေျပာင္းလဲမႈ ေတြကို လက္ခံႏိုင္ဖို႔ စတာေတြျဖစ္ပါ တယ္။ လူတစ္ေယာက္ ဒါမွမဟုတ္ လုပ္ငန္းရွင္တစ္ေယာက္က ေရရွည္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ အေျပာင္းအလဲ သေဘာကို လက္ခံပါ။ ဖြင့္ၿပီး စဥ္းစား လုပ္ကိုင္တတ္ပါေစ။ ကိုယ့္မွာလိုေန တာေတြရွိလိမ့္မယ္။ လိုေနတာေတြကို ထပ္ျဖည့္ၿပီး ပိုမိုျပည့္စံုလာေအာင္ လုပ္ပါ။
    ေနာက္ၿပီး သိထားတာေလာက္ နဲ႔ တင္းတိမ္ေရာင့္ရဲမေနဘဲ ပိုသိေအာင္ ႀကဳိးစားႏိုင္ရင္ ေကာင္းပါတယ္။ ကိုယ္တတ္ထားတဲ့ ပညာရပ္ေလာက္နဲ႔ မတင္းတိမ္ဘဲ ဆက္လက္ေလ့လာဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ တစ္ဖက္မွာရွိၿပီးသား ေတြ ေလ်ာ့မသြားေအာင္လဲ က်ားကန္ထားဖို႔လိုလိမ့္မယ္။ ဒီအတြက္ အေရးအႀကီးဆံုးသတိထားရမွာက ေအာင္ ျမင္မႈအေပၚ မိန္းေမာမေနဖို႔ပါပဲ။ ေရွ႕မွာဒါထက္ ႀကီးမားတဲ့ ေအာင္ျမင္မႈ ေတြ ရွိေနဦးမယ္။ ဒါအတြက္ေလ့လာ သင္ယူရဦးမယ္။ ႀကဳိးစားရဦးမယ္လို႔ ခံယူေနဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
    ေရွ႕တိုးဖို႔ေမ့ၿပီး ေရာက္ေနတဲ့ေန ရာေလာက္မွာတင္ ေက်ာက္ခ်ေနတာ မ်ဳိးဟာ အပိတ္သေဘာ ေဆာင္တာမို႔ သင့္မယ္မထင္ ဘူး။ ပညာရပ္တစ္ခုမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ လုပ္ငန္းတစ္ခုမွာျဖစ္ျဖစ္ ရပ္ေနတာဟာ တိုးတက္ဖို႔ထက္ ဆုတ္ယုတ္ဖို႔ ပိုမ်ားသြားလိမ့္ မယ္။ ေရွ႕ကို တိုးမလား၊ တိုးပါ။ ေရွ႕မွာ ကိုယ္မထင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိေနပါလိမ့္မယ္။ ခင္ဗ်ားရဲ႕တိုးတက္မႈကို လက္ကမ္းႀကဳိ ဆိုေနပါလိမ့္ မယ္။ အက်ဳိးအေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ေၾကာင့္ ေရွ႕တက္ရမွာကိုေၾကာက္ တာ၊ အပိတ္သေဘာ က်င့္ႀကံေနထိုင္တာမ်ဳိး ဟာ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးမႈရဲ႕ နိဒါန္းပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္ပညာ ရွင္မဆို ဘယ္လုပ္ငန္းရွင္မဆို တံခါးဖြင့္ၿပီး အၿမဲလႈပ္ရွားေန ၾကရင္ ေကာင္း ပါတယ္။ ေရွ႕ကိုခ်ီတက္ေနႏိုင္ရင္ ေကာင္းပါတယ္။ ဘယ္သူမဆို အပိတ္ထက္ အဖြင့္ကို တန္ဖိုးထားႏိုင္ ၾကပါေစ။